در
Pen'Ts'ao
آمده است كه درخت عود
( Aquilaria agallocha )
درختى است عظيم شبيه درخت
Cedrela
كه در مناطق مختلف چين و كامبوج و آسام و لائوس و هند و ايران مىرويد . نام ايرانى درخت را « آيالورچى » ذكر كرده است .
توجه فرماييد به رغم اينكه در
Pentsao
آمده است كه درخت عود در ايران مىرويد ، در حال حاضر گزارشى درباره اين درخت در ايران نداريم و شايد در اعصار كهن وجود داشته است .
توضيح :
Cedrela
درختى است كه به فرانسوى چوب معطّر آن را
Cedrerl
و
Cedrele
و
Cedrel odlorant
و به انگليسى
Cedrela
نامند از خانوادهء
Rutaceae
و نام علمى آن
Cedrela odorata
يا
Cedrela meliaceae
مىباشد .
در دنباله مطلب در مورد مشخصات درخت عود و چوب آن در
Pentsao
اضافه شده است كه چوب درخت سالم عود به رنگ روشن و كمى معطّر مىباشد و براى معطّر كردن لباس قطعات آن را در لابلاى البسه مىگذارند . معمول است پس از اينكه درخت را انداختند كه معمولا در سن پيرى مىاندازند ، براى مدت چند ماه يا چند سال تنهء درخت را به حال خود باقى مىگذارند و در اين مدت بتدريج يك عصارهء تيرهء رزينى معطّر در انساج درخت ايجاد مىشود . اين عصاره بخصوص در قسمت وسط تنهء درخت يا قلب چوب تنه بيشتر است . اين چوب كه پر از عصاره و سنگين است ، آگار « 1 » ناميده مىشود و به هندى
agur
گفته مىشود . در برخى مناطق تنهء درخت را مدتى زير خاك مىكنند تا مقدار رزين روغنى معطّر آن زياد شود و برداشت آن نيز آسان گردد . چوب عود داراى بويى شبيه چوب صندل است و طعم آن كمى تلخ و از سوختن آن بوى بسيار مطبوعى برمىخيزد . از پوست درخت عود سابقا نوعى كاغذ درست مىكردند . عود از نظر دارويى تونيك ، محرّك ، بادشكن و موجب افزايش نيروى جنسى و همچنين مدّر است .
در قرابادين كبير در مورد عود آمده است كه : درخت عود بسيار عظيم و شاخههاى آن اكثر كج و معوج است . چوب درختان سالخورده كه پس از قطع سالها بمانند خوشبو مىشود . به همين علت براى اينكه چوب عود زودتر معطّر شود ، درختهاى كهن را مىاندازند و پس از آن تنهء درخت را در زمين نمناك دفن مىكنند كه زودتر شروع به پوسيدگى نمايد و پس از مدتى كه آن را خارج مىسازند ، قسمت
هامش
( 1 ) .Agar