تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 251

مساهمون:

ص٢٥١

شيرزا

به فارسى « شيرزاد » و « شيرزا » ناميده مىشود . به فرانسوى
Lichen comestible
و
Herbe au lait
و
Lecanore
و
Lichen nutritif
و
Parmelie
و به انگليسى
Lichen
گويند . از گل سنگها و از خانوادهء
Parmeliaceae
است نام علمى آن
Lecanora esculenta Acharius
و مترادفهاى آن
Lichen esculentum Pallas
و
Parmelia esculenta Sprengel
مىباشد .

مشخصات

گل سنگها يا
Lichen
ها رستنىهايى هستند كه از اتحاد و هم زيستى بين يك قارچ و يك آلگ يا جلبك به وجود مىآيند و بدنهء گياهى دارند كه
Thallus
گفته مىشود و به صورت قطعات و لكه‌ها و يا قشر سبز يا پوشش گياهى به رنگ سبز يا خاكسترى يا زرد يا قهوه‌اى يا سياه روى سنگها و درختان و ديوارها و غيره مىرويند . گل سنگ شيرزاد در بيابانهاى سيستان و دشتهاى خشك دامغان و سمنان فراوان است و چند ساعت پس از بارندگى به صورت قشر ضخيم و پر آب روى سنگها ظاهر مىشود و حيوانات وحشى و چادرنشينان محلى از اين رستنى كه مواد نشاسته‌اى فراوان دارد ، تغذيه مىنمايند . در سيستان معروف است كه قسمتى از نيروى اسكندر در جريان حمله به ايران كه دچار قحطى شده بود ، پس از شكست در نزديكى هرات به اين گل سنگهاى لكانورا برخورد كرده و از آن تغذيه نموده از قحطى و گرسنگى نجات مىيابند .