تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 441

مساهمون:

ص٤٤١
سيليس يافت مىشود [ يونگ‌كن ] .

خواص - كاربرد

تخم هل « قاقله صغار » معطر و بادشكن و محرك است و به عنوان ادويه در غذاها مصرف مىشود . علاوه بر خواص مذكوره [ مىنات * ] هل را قاعده‌آور نيز مىداند . تخم هل در طب سنتى در موارد ناراحتىهاى كبد و رحم به كار مىرود . هل به عنوان جزيى از داروهايى كه در استعمال خارجى براى معالجهء تومور رحم به كار مىرود ، مصرف مىشود [ پتلو * ] . ريشهء هل مقوى و تونيك و ملين است . در هند از هل به عنوان مدر و محرك و بادشكن و ادويهء معطر استفاده مىشود . هل « قاقله كبار » طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت كمى گرم و خيلى خشك است . خواص آن مقوى معده و هاضمه است و كمك به هضم غذا مىنمايد ، شكم را مىبندد بخصوص بودادهء آن و در بعضى مزاجها قاقله كبار از نظر بند آوردن شكم از نوع صغار آن بيشتر مؤثر است ولى به‌هرحال خيلى از نظر خواص شبيه به هم هستند . دانه‌هاى قاقله كبار مقوى لثه و براى رفع زخمهاى دهان به كار مىرود . مضر روده‌هاست و از اين نظر بايد با كتيرا خورده شود . مقدار خوراك از قاقله كبار تا 10 گرم و جانشين آن از نظر خواص قاقله صغار است . قاقله صغار از نظر طبيعت گرمتر و خشك‌تر از قاقله كبار است . خواص آن محلل و خوش‌بوكنندهء عرق و بوى دهان ، اگر گرد كوبيدهء آن در بينى ريخته شود عطسه‌آور است و براى سردرد و صرع و اغما مفيد است . گرد آن در گوش براى تسكين درد گوش و جويدن آن موجب خوش‌بو شدن دهان مىشود . اگر ميوه و كپسول آن با پوست جويده شود براى استحكام لثه مفيد است و همچنين اگر گرد آن را به لثه‌ها بمالند همان خاصيت را دارد . هل صغار رطوبتهاى سينه ، حلق و معده را خشك مىكند . مقوى قلب است و براى خفقان سرد ، تقويت معده و گرم كردن آن و رفع دل‌به‌هم‌خوردگى و آشفتگى ، قى ، درد معدهء سرد ، هضم غذا بتنهايى يا با ادويهء مناسب ديگر بسيار نافع است . بوداده و سرخ‌كردهء آن براى جمع كردن و بستن شكم نافع است و اگر با آب مصطكى و آب انار خورده شود براى قى و دل‌به‌هم‌خوردگى و تقويت معده مفيد است . اگر نيم‌كوبيدهء