است . اسانس آن كه از تقطير ميوهء لهشده با بخار آب گرفته مىشود ، مايعى است ابتدا بىرنگ و بعدا زردرنگ و سرانجام قهوهاى رنگ مىشود . مادهء اصلى اسانس زيرهء سبز يك آلدئيد است به نام كومينول « 1 » و بوى اسانس مربوط به اين آلدئيد است . به علاوه در اسانس زيرهء سبز تعدادى ترپن هست از جمله پى - سيمن ، دى - پنتن و آلدئيدهايى نظير كومين آلدئيد « 2 » و كومينيل الكل « 3 » در آن مشخص شده است .
تكثير زيرهء سبز از طريق كاشت بذر آن است كه در اسفند و يا اوايل بهار در زمين اصلى كاشته مىشود ، پس از چند ماه يعنى در اواخر تابستان برداشت مىشود . برداشت زيرهء سبز چون ميوهها در يك زمان نمىرسند كمى مشكل است و بايد با دقت انجام گيرد تا هدر نرود .
خواص - كاربرد
طبق نظر حكماى طب سنتى كمون از نظر طبيعت تقريبا مانند زيرهء سياه است و خيلى گرم و خشك مىباشد و خواص نظير زيرهء سياه دارد . گرمكننده و محلل و خشككننده و قابض است . خيساندهء آن در سركه و استشمام آن و يا ريختن آن در بينى براى جلوگيرى از خونريزى بينى مفيد است . از قطرههاى آن بتنهايى و يا با روغن زيتون براى خونريزى چشم و زخم چشم و ناخنك چشم استفاده مىشود كه مانع چسبيدن چشم مىگردد . مضمضهء دمكردهء آن براى تسكين درد دندان مفيد است .
آشاميدن آن با سركه مخلوط با آب براى سختى تنفس و خفقان سرد از نظر تقويت معده و امعاء و كبد و تحريك اشتها و تحليل باد و نفخ و رفع سكسكهء رطوبى و ترشى غذا در معده مانند زيرهء سياه مفيد است ، خصوصا اگر زيرهء سياه تفت داده شود و سرخ شود و خورده شود . در ازدياد ادرار و رفع قطرهقطره ادرار كردن مؤثر است و اگر با نمك جويده شود و بلع شود براى رفع رطوبتهاى معده مفيد است و اگر خيس كرده و پروردهء آن در سركه مرتبا خورده شود قاطع شهوت و اگر سرخشدهء آن با سركه خيسانده شده و خورده شود قابض قوى است و در رفع رطوبتهاى معده بسيار مؤثر .
اگر دمكردهء آن تنقيه شود براى تحليل بادها و نفخ رودهها و معده و كليه مفيد است و
هامش
( 1 ) .Cuminol( 2 ) .Cuminaldehyde( 3 ) .Cuminyl alcohol