زنجبيل
بيخ يا ساقهء زيرزمينى گياهى است كه در كتب طب سنتى با نام زنجبيل آمده است و [ ديوسكوريدس * * ] آن را به نام « زيگژيبريس » نام برده است . گياه آن را به فرانسوى
Gingembre
و به انگليسى
Ginger
گويند . گياهى است از خانوادهء
Zingiberaceae
، نام علمى آن
Zingiber officinalis Rosc .
مىباشد .
مشخصات
زنجبيل گياهى است پايا با بيخ يا ساقهء زيرزمينى ضخيم غدهاىشكل ، گرهدار ، ناصاف ، برگهاى آن متناوب نيزهاى ، بيضى و دراز و نوكتيز كه دمبرگ آن قسمتى از ساقه را در آغوش مىگيرد . داراى 4 - 3 ساقه به ارتفاع 100 - 20 سانتىمتر شبيه نى .
شاخهء گلدار معمولا مستقلا از ريشه خارج مىشود و گلهايى به رنگ زرد روشن با لكههاى قهوهاى در انتهاى آن ظاهر مىشود . زنجبيل به حالت وحشى در هندوستان در مناطق
Zingi
و
Gingi
مىرويد . در سيلان و در چين نيز انتشار دارد . در ژاپن ، در افريقاى شمالى و مكزيك و تعدادى از مناطق گرم و مرطوب دنيا نيز كشت آن معمول است . تكثير زنجبيل با كاشت قسمتى از غدهء زيرزمينى جوانهدار آن انجام مىگيرد .
زنجبيل تجارتى غدهء زيرزمينى اين گياه است كه از زمين خارج نموده شسته و ريشكهاى آن را قطع نموده و خوب با مالش در آب آن را تميز مىنمايند .
بهطور كلى دو نوع زنجبيل در بازار عرضه مىشود : يكى خاكسترى و ديگرى