تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 92

مساهمون:

ص٩٢
طبق نظر حكماى طب سنتى تمشك از نظر طبيعت مركب القوا يعنى متعادل است ولى به‌طور غالب تمايل به طرف سردى و خشكى دارد . در مورد خواص آن معتقدند كه تمام اعضاى گياه خنك‌كننده و خشك‌كننده است . خونريزى را بند مىآورد . خونروى از سينه را قطع مىكند . خونروى از رحم را بند مىآورد . مقوى احشا و اعضاى داخل شكم است . ضماد برگ آن براى التيام زخمهاى سر و ورمهاى حدقهء چشم نافع است . عصارهء برگ و ساقهء تازهء سبز آن با كمى صمغ عربى براى بيمارىهاى گرم سر و چشم خصوصا براى زخم و اشك آمدن و ورمهاى چشم نافع است . جويدن برگ يا ميوهء آن براى زخمهاى لثه و سستى لثه‌ها و بدبويى دهان و جراحات تازهء دهان مفيد است . خوردن آب برگ و ساقهء تازه و سبز آن با كمى صمغ عربى براى تقويت معده و جلوگيرى از اسهال و خونروى از سينه مفيد است . ضماد برگ آن و يا ضماد عصارهء برگ آن كه در سايه غليظ شده باشد براى جلوگيرى از خونريزى بواسير نافع است . ميوهء آن از ساير اعضا قابض‌تر است و خوردن آن براى تقويت روده‌ها و خوردن پوست ريشهء آن براى خرد كردن سنگ كليه نافع است . ضماد برگ آن براى تحليل ورمها و جلوگيرى از توسعهء ورم و ماليدن عصارهء ميوهء تمشك تازه يا عصارهء گل آن براى خشك كردن زخمها و جراحتهاى تر و جلوگيرى از جريان چرك نافع است . دم‌كردهء برگ و ميوهء آن براى سياه كردن مو به عنوان جانشين رنگ جالب است . تمشك مضر كليه است و از اين نظر بايد با شكر خورده شود . مقدار خوراك از عصارهء گل آن 14 - 12 گرم است . گونه‌هاى پرورشى و يا به اصطلاح نوع بستانى تمشك به فارسى « گيهه » و « تمشك پرورشى » گفته مىشود و معمولا در باغها كاشته مىشود . اين گونه‌ها نيز از خانوادهء
Rosaceae
هستند . به‌طور كلى آنها را به فرانسوى
Ronce framboisier
و
Framboisier
و ميوهء آن را
Framboise
و به انگليسى
Raspberry
نامند . ميوهء آنها شيرين و معطر است و انواع قرمز و سياه و ارغوانى دارد و نامهاى علمى چند گونهء معروف از آنها به شرح زير است : 1 . تمشك پرورشى قرمز كه به انگليسى
Red respberry
گفته مىشود . نام علمى آن
Rubus idaeus
است و در كوهستانات اروپا به‌طور وحشى انتشار دارد و واريته‌اى از آن با نام علمى
Rubus idaeus var strigosus
در امريكا مىرويد و ميوهء