بيضىشكل باريك دراز و نوكتيز با كنارههاى داراى دندانه ريز منظم است . گلها دو پايهاى و بدون گلبرگ هستند . گلهاى نر به صورت خوشه روى پايههاى نر كه باريكتر از پايههاى ماده است قرار دارند و گلهاى ماده به شكل سنبله در كنار برگچهها ظاهر مىشوند . ميوه آن فندقهء كوچك به رنگ خاكسترى تيره بدون آلبومن « 1 » و در درون آن يك تخم واقع شده است .
گياه شاهدانه به خاكهاى خيلى غنى و قوى احتياج دارد . مقاومت به خشكى آن كم است به آب زياد نياز دارد تكثير آن از طريق كاشت تخم آن در فروردينماه پس از رفع سرماى زمستان انجام مىشود . وقتى كه منظور برداشت الياف باشد پايههاى نر بىدرنگ پس از گل كردن برداشت مىشود و پايههاى ماده پس از اينكه دانههاى قسمت پائين گياه بسته شد شروع به برداشت مىشود . در بعضى ارقام براى تسريع در لقاح و گردهگيرى گياه پايههاى نر گلدار گياه ، روى پايههاى ماده تكان داده مىشوند .
گونههاى مختلف گياه شاهدانه در هندوستان و چين مىرويد و ضمنا در اين مناطق دنيا كشت مىشود . در ايران در شمال ايران در بندر گز و در خراسان و در اراك و در بلوچستان مىرويد . و در ساير نقاط اغلب كشت مىشود .
گياه شاهدانه علاوه بر گرفتن الياف از آن داراى خواص درمانى متعددى است كه در بخش خواص در همين قسمت ذكر خواهد شد . ولى علاوه بر اين كاربردهاى ديگرى نيز از نظر خاصيت تخديرى آن دارد كه براى آشنائى ، انواع اصطلاحات آن به طور مختصر ذكر مىشود .
1 . بنگ : از سرشاخههاى گلدار يا مخلوطى از برگ و سرشاخههاى گلدار پايهء مادهء شاهدانه كه به حالت سبز چيده مىشود به عنوان بنگ استفاده مىشود . اين برگ و سرشاخهها چون داراى رزين هستند به صورت توده فشرده و به هم پيوسته و چسبيدهاى درمىآيد كه در بازار عرضه مىشود و از آن براى دود كردن و همچنين براى ساختن انواع مشروبات سكرآور استفاده مىشود .
2 . گنجه : كه از بنگ قوىتر است و منحصرا از گلهاى پايه ماده گياه پس از عمل گردهگيرى و لقاح استفاده مىشود . اين گلها داراى رزين بيشترى از بنگ هستند .
3 . چرس ( يا حشيش ) : از سرشاخههاى گياه كه رزين دارد در اثر مالش روى پارچه خشنى ، رزين گرفته مىشود كه آن را چرس گويند . چرس معمولا رزين خامى است كه از پايههاى ماده و گلهاى تلقيح نشده گياه تهيه مىشود . چرس معمولا به صورت خالص در بازار عرضه نمىشود و ماده تجارتى يا چرس تجارتى مخلوطى از
هامش
( 1 ) .Alboumenبهطور كلى ماده سفيدرنگى است نظير سفيدهء تخممرغ كه جنين را احاطه مىكند .