بوته مرزه
الف ) مقطع گل ب ) ميوه
مضمضه شود براى درد دندان و گلو مفيد است و ريختن چند قطره آن در گوش براى رفع سنگينى شنوايى گوش مفيد است . اگر شاخ و برگهاى مرزه را با هموزن آن عناب و چهار برابر وزن مرزه آب بجوشانند تا مجموع به ربع برسد و صاف كنند اين دمكرده براى تصفيهء خون غليظ خيلى مؤثر است اگر ده گرم گل آن را با سركه و نمك بخورند مسهل خوبى براى بلغم و سودا بوده و مدر است و قاعدهآور .
معمولا صعتر وحشى و يا به اصطلاح صعتر برى داراى خواص خيلى بيشتر از مرزه يا صعتر بستانى است تخم مرزه در جميع خواص فوق از برگ آن قوىتر است و براى بيمارى يرقان و تقويت نيروى جنسى مؤثر است و جويدن آن براى تسكين درد دندان و تحريك اشتها خوب است . جوشاندهء مرزه به صورت حمام در استعمال خارج براى تسكين دردهاى روماتيسمى و عصبى و براى تقويت اطفال ضعيف و مبتلا به نرمى استخوان مؤثر است مقدار خوراك مرزه 30 گرم گياه مرزه را در هزار گرم آبجوش دم مىكنند و ميل مىكنند در فرانسه از اين دمكرده در موارد اسهال نيز استفاده مىكنند .
در استعمال خارج 60 - 50 گرم آن را در هزار گرم آبجوش دم مىكنند .
مرزه در برخى موارد عوارضى در ريه ايجاد مىكند در صورت بروز عوارض جانبى براى رفع آن كمى سركه خورده شود .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 281
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٨١