برگهاى آن با خواص برگهاى مرزه بستانى يا مرزهء كوهى متفاوت است و شبيه پونه كوهى است .
تخم مرزه يا نوع بستانى صعتر را در اوايل بهار مىتوان كاشت . فاصلهء خطوط 75 سانتىمتر و فاصلهء بوتهها 15 سانتىمتر كافى است . برداشت برگ و ساقه مرزهء بهاره معمولا 120 - 75 روز پس از كاشت و بههرحال بىدرنگ قبل از شروع گل دادن بايد انجام شود و پس از برداشت برگها را در محل سايه خشك نموده و بايد در ظروف سربسته نگهدارى شود تا اسانس آن حفظ شود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در گياه مرزه اسانس وجود دارد كه مقدار آن در دوران رويش گياه در حدود 97 / 0 درصد مىباشد . از اين اسانس در ساختن بعضى عطرها و ادوكلنها استفاده مىشود . اين اسانس شامل حدود 30 درصد كارواكرول است .
خواص - كاربرد
مرزه از نظر پزشكى در طب سنتى طبيعت آن نسبتا گرم و خشك و داراى خواصى تقريبا مشابه حاشا ( آزربه ) در برخى موارد ضعيفتر از آن است . ضد نفخ و اشتهاآور است و براى تقويت نيروى جنسى مؤثر مىباشد . براى تسكين درد دندان از آن استفاده مىشود و اگر با آب انجير خورده شود براى سرفه و تنگىنفس و درخشانى رنگ رخسار اثر مفيد دارد . اگر داروهاى مسهل با دمكردهء مرزه خورده شود براى رفع ترشى غذاى فاسد شده در معده و جلوگيرى از استفراغ و درد قلب مفيد است و در خارج ساختن كرمهاى معده كمك مىكند و ضمنا دمكردهء آن با آب كرفس براى خرد كردن سنگ مثانه و رفع عسر البول ( سخت ادرار كردن ) بسيار مفيد است . مرزه براى معالجهء اسهال بسيار مؤثر است دمكردهء 10 گرم در هزار گرم آبجوش آن اگر چند فنجان خورده شود اثرش ظاهر مىشود . ضماد آن با روغن زيتون براى انواع دردهاى پيچش شكم و اگر مرزه در سركه خيسانده و خورده شود در صورت نبودن سرفه براى طحال بسيار مفيد است .
خوردن آن با پنير براى چاق شدن انسان مؤثر است و انگشتپيچ آن با عسل براى ورم ملازه يا اووولا و سرفههاى رطوبى و عقربزدگى و خوردن گرد آن مخلوط با هموزن آن شكر براى تقويت نور چشم مفيد است . براى جلوگيرى از نفخ حبوبات و بقولات اگر با غذا مرزه مصرف شود مانع نفخ مىشود و اگر با سركه و زيره مخلوط و