تهيه جوشانده بايد ناشور آن مصرف شود ، منتهى وقتى آماده شد صاف مىكنند بعد مصرف مىنمايند . از نظر خواص معتقدند كه كاسنى مسكن حدت حرارت خون و صفرا و تشنگى است . ماليدن آب برگ آن تنها و يا با سركه براى سردردهاى گرم و صفراوى نافع است و اگر آب برگ آن با صندل سرخ و سركه و گلاب ماليده شود براى مخملك خوب است و اگر آب برگ آن با سركه و يا دوشاب ( آب انگور كه ثلثان شده باشد ) ماليده شود براى ورمهاى گرم چشم و درد چشم نافع است . و ضماد كوبيدهء آن براى ورم ملتحمه و درد چشم مفيد است . ضماد آب برگ آن با آرد جو براى خفقان و تقويت قلب و تحليل ورم و آشاميدن آب برگ آن براى بازكردن گرفتگىهاى كبد و طحال و يرقان و استسقاى گرم و تقويت كبد و تسكين حرارت خون و التهاب معده و پاك كردن مجارى ادرار و كليه و هرچه بيشتر تلخ باشد در رفع ناراحتىهاى كبد مؤثرتر است . خوردن برگ آن با سركه مسكن صفرا و براى بند آوردن اسهالهاى صفراوى و آشاميدن دمكردهء برگ تازه و گل و تخم و ريشه آن بتنهايى و يا با تخم آفتيمون « 1 » ( كشوت ) يا سكنجبين براى تبهاى كهنه و استسقا و طحال مفيد است و ضماد آن با آرد جو و سركه براى دردهاى مفاصل گرم و نقرس گرم و ورمهاى گرم مفيد است مقدار خوراك از آب ان تا 200 گرم و تخم آن را از نظر طبيعت سرد و خشك مىدانند و از نظر خواص معتقدند كه جانشين برگ آن است مقدار خوراك تخم آن 20 - 5 گرم مىباشد . ريشهء آن را از نظر طبيعت گرم و خشك مىدانند و مقدار خوراك از ريشهء آن بهطور ساده 20 - 4 گرم و در دمكردهها 50 - 20 گرم مىباشد .
دمكردهء برگ كاسنى : 15 - 10 گرم برگ كاسنى را با هزار گرم آبجوش دمكرده و صاف نمايند و براى تقويت معده و ناراحتى كبد يك فنجان قبل از غذا مصرف نمايند .
دمكردهء ريشهء كاسنى : 30 - 20 گرم ريشه كاسنى را با هزار گرم آبجوش دمكرده صاف نمايند براى تقويت معده و ناراحتى كبد ، يك فنجان قبل از هر غذا مصرف نمايند .
عصارهء برگ كاسنى : برگ خشك كاسنى 1 واحد ، آب مقطر جوش 8 واحد .
برگها را نيمكوب كرده و مدت 12 ساعت در 6 واحد از آب دمكرده و با فشار صاف كنند و تفاله باقيمانده را در باقيماندهء آبجوش دمكرده صاف نمايند . دو صاف را مخلوط كرده و در حمام ماريه به غلظت عصارهء نرم قوام آورند مقدار خوراك
هامش
( 1 ) . آفتيمون كه در اصفهان به آن سس گفته مىشود گياه انگلى است كه شرح آن در ساير جلدهاى اين كتاب خواهد آمد .