تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 152

مساهمون:

ص١٥٢
به شكل طبق گل در اواخر بهار ظاهر مىشود . برگها نوارى دراز مانند برگ تره قسمت پايين آن پهنتر از قسمت بالاى برگ است به رنگ سبز مايل به كبود . ميوهء آن خاكسترى مايل به سبز كه در انتهاى آن يكدسته تار سفيدرنگ مايل به بنفش است . دانه‌هاى آن قهوه‌اى دراز ، در دو طرف نوك‌تيز شياردار و كمى خميده‌اند . برگهاى جوان سبز آنكه قسمتى از برگ نزديك به ريشه سفيد شده باشد ، براى سالاد به‌طور خام مصرف مىشود . تكثير آن از طريق بذر صورت مىگيرد و چون ريشهء آن عمودى و عميق است خاك بايد خوب شخم عميق خورده و غنى باشد و علاوه بر كود حيوانى 500 - 400 كيلوگرم در هكتار كود سوپر فسفات داده شود . بذر آن را در طول فصل بهار در مزرعهء اصلى روى خطوطى با فاصلهء 30 سانتىمتر مىتوان كاشت با اين طرز كاشت در حدود 12 كيلوگرم در هكتار بذر احتياج خواهد داشت ( 120 گرم براى هر صد متر مربع باغچه‌هاى كوچك ) پس از ريختن بذر ، روى آن را با ورقهء نازكى خاك مىپوشانند و بعد از اينكه گياه چندبرگه شد آن را تنك كرده و فاصلهء هر دو بوته را در حدود 10 سانتىمتر مىگيرند . اين گياه در چمنزارهاى مرطوب مناطق شمال ايران و در مناطق مغرب ايران در كردستان ، تفرش ، اراك و در دامنه‌هاى البرز و ارتفاعات اطراف تهران و در اصفهان و شيراز مىرويد . در اين گياه به مقياس 007 / 0 ميلىگرم در 100 گرم وجود ارسنيك مشخص شده است .

خواص - كاربرد

شنگ از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى سرد و خشك است و در مورد خواص آن معتقدند كه قابض است و كمى تلخ و خونريزى را بند مىآورد و اسهال خونى و اسهال صفراوى را نيز قطع مىكند . ريشهء آن از نظر قابض بودن قوىتر از برگ آن است . عصارهء آن مقوى معده و آشاميدن عصارهء آن با سركه رقيق براى جلوگيرى از خونريزى رحم مفيد است . ضماد آن مقوى اعضاى ضعيف و دهانهء معده و كبد است . ريشهء آن براى بند آوردن چرك گوش مفيد است و خشك‌كنندهء آن مىباشد . خوردن برگ و ريشه و گل آن با ماء الشعير براى قرحهء ريه مفيد است و عصارهء آن براى بند آوردن خونروى از سينه و التيام زخم معده و تقويت معده نافع است و جوشاندهء آن براى رفع كمى اشتها و اختلالات كبد و پستان و رفع ترش كردن و رفع احساس سوزش در معده و مرى مفيد است مقدار خوراك از عصارهء آن تا 12