تكثير شنبليله از طريق بذر انجام مىگيرد بذر در زمين اصلى با در نظر گرفتن فاصله بين خطوط 40 سانتىمتر و فاصله بين بوتهها روى خطوط 8 سانتىمتر پاشيده مىشود و 4 - 3 ماه پس از كاشت معمولا در شرايط اقليمى مناطق معتدل ايران دانه آن مىرسد . مصرف بذر در حدود 25 كيلوگرم در هكتار است و از برداشت آن 800 - 600 كيلوگرم در هكتار تخم شنبليله به دست مىآيد . پس از رسيدن ميوهها گياه به كلى با ريشه خارج شده و مىگذارند خشك شود كه با كوبيدن دانهء آن به سادگى جدا شود . چون از خانوادهء لگومينوز است و ريشهء آن ازت در زمين تثبيت مىكند ، معمول است در باغهاى ميوه مركبات نيز بين درختان كاشته مىشود .
شنبليله از گياهان بسيار قديم طبى است از نوشته كاغذهايى كه از قبور كهن مصريها به دست آمده چنين برمىآيد كه در دوران كهن قبل از ميلاد مسيح به عنوان خوراك و به عنوان گياهى براى كاهش تب مصرف مىشده است . در طب سنتى قديم مصرىها ، رومىها و دانشمندان طب سنتى ايرانى از تخم شنبليله در طب گياهى بسيار مصرف مىكردهاند .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيب مواد مؤثر ، تخم شنبليله داراى الكالوئيدى به نام ترىگونلين و كولين و اسانس روغنى و مادهء ساپونين و پرولامين « 1 » است .
الكالوئيد ترىگونلين اثر توكسيك قوى روى نوروموسكولار پرپاريشن « 2 » دارد و به علاوه شامل روغن ثابت و اسانس فرار و مقدار زيادى لعاب و مواد نشاستهاى و چربى و مواد ازته ( پروتئين ) و يك عصارهء تلخ و يك ماده رنگى زرد مىباشد .
از تخم شنبليلهاى كه در هواى آزاد خشك شده 38 / 0 درصد ترىگونلين و 3 ميلىگرم در صد گرم نيكوتىنيك اسيد جدا شده است . در گزارش ديگرى آمده است كه در تخم شنبليله چهار تركيب متبلور ترياكونتان « 3 » و بتاسيتوسترول « 4 » و الكالوئيدهاى كولين و بتائين وجود دارد
[ S . G . I . M . P ]
.
هامش
( 1 ) .Prolamine( 2 ) .Neuromuscular Preparation( 3 ) .Triacontane( 4 ) .B - Sitosterol