هيچ صدمهاى به دستگاه تناسلى بيمار نخواهد رسيد ، خونريزى پيش نخواهد آمد و هيچ نوع فيستول مزمن ديده نخواهد شد » . بعضى جراحان جسورتر آماده بودند سنگهاى كليوى را با عملى كه در ناحيهء كمر مىكردند خارج سازند » . « 1 » « تا زمانى كه سنگ در مثانه مستقر نشده بود معمولا اقدام به عمل جراحى نمىشد . در دوران خلافت ناصر بالله ، جراحى به نام عكاشه به علت استاديش در اين عملها اشتهار زيادى پيدا كرده بود . بعدها در زمان شاه اسمعيل جراح معروف ديگرى بود كه با عمل جراحى صدها سنگ كه بعضى از آنها به بزرگى گردو و يا سيب كوچك بودند ، از بيماران درآورده بود » . « 2 »
11 - طب كودكان
دربارهء بيمارىهاى كودكان نيز پزشكان مسلمان مطالب و تحقيقات خود را به نگارش درآوردهاند . از جمله ، رازى رسالهاى در مورد « بيمارىهاى كودكان » نوشته است . « 3 » و بدين جهت : « ايرانىها را بايد با توجه به نوشتههاى رازى ، بنيانگذار طب كودكان در جهان دانست » . « 4 » « رسالهء اطفال رازى در سال 919 هجرى قمرى در ونيز به چاپ رسيد و بلافاصله پس از آن نظر اطباى اروپائى به ام الصبيان جلب شد و دربارهء آن در كتب و رسالات خود مطالبى نوشتند » . « 5 » ام الصبيان كه در كتب پزشكى دورهء صفويه به كار رفته است به نوعى تشنج گفته مىشده است كه براى اولينبار توسط
هامش
( 1 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 328 .
( 2 ) - همان ، ص 328 .
( 3 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 232 .
( 4 ) - طب در دورهء صفويه ، ص 314 .
( 5 ) - همان ، ص 325 .