بريدن شريان ميان چشم و گوش و شريان اسليم و فصد رگ پيشانى بهبود يافتهاند و اين در حالى بوده كه اين شريان و ديگر رگهاى پيشانى پر نمىشده و ضربان نبض به استخوان مىرسيده و سرخى و حرارت صورت شدت مىيافته است . اما ، كسانى كه اين دلايل در آنان كم بوده و فقط سرخى و گرمى صورت با كمى پر شدن رگها توأم بوده زخمى ساختن گوش براى آنان سودمندتر است و همچنين ، خوردن چيزهايى كه خون را غليظ و سرد مىسازد ، مانند سركه و عدس و غوره و ريواس . و بسا كه پيش سر بايد مكررا با سركه و روغن گل سرخ سرد شود و من پارههايى از يخ را بر پيش سر مردى نهادم كه در مجلس شراب به هيجان آمده بود ، چيز عجيبى از او برآمد و تمامى دردى كه او را فراگرفته بود آرام گرفت ؛ پس از آنكه احساس سرماى شديد كرد و اين سرما تا اعماق سر او رسيده بود . و به دنبال آن ، در شب او را نزلهاى خفيف درگرفت و بعد از آن با همين روش درمان مىكرد جز آنكه او با هيچيك از اينها به تنهايى درمان نگرديد و او از اسهال سخت و سودمند و شديد براى درمان بهره گرفت و نيز با راه رفتن و روزه گرفتن . و سختتر از ميان اينان كسانى هستند كه رگ گلوى آنان بسيار بزرگ است و آنان كه از بوييدن گل سرخ بسيار رنج مىبرند . بوييدن مشك و قسط و مر براى آنان سودمند است و بايد درون بينى را با بان و سوسن مالش دهند و با آن دو استنشاق كنند .
به پايان رسيد رساله ، و الحمد للّه وحده و صلّى اللّه على خير خلقه محمد المصطفى و آله و صحيه و سلّم كثيرا .
مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — صفحة 355
مساهمون: مهدى محقق
ص٣٥٥