زكام در هنگام شكفتن گل سرخ
ابو ريحان بيرونى در رسالهء خود ، ضمن ياد كردن كتابهاى پزشكى رازى ، از دو كتاب كه تحت شمارههاى 38 و 39 آمده نام مىبرد : فى النزلة الّتى كانت تعترى ابافيد [ وقت الورد ] و فى العلة التى تحدث الورم و الزكام فى روؤس الناس [ وقت الورد ] « 1 » .
پل كراوس كه رسالهء بيرونى را تصحيح كرده ، در زير صفحه مىگويد كه چون ابن ابى اصيبعه رسالهء رازى را تحت عنوان مقالة فى العلة التى من اجلها يعرض الزكام لابى زيد البلخى فى فصل الربيع عند شمّه الورد « 2 » آورده ، كلمهء « ابافيد » به « ابا زيد » بايد اصلاح گردد و نيز تعبير « وقت الورد » به هر دو عنوان اضافه شود .
رسالهء رازى از روى نسخهاى كه در مجموعهء هانتينگتونيانوس « 3 » ، به شمارهء 461 ، در آكسفورد موجود بوده به وسيلهء خانم دكتر فريدرون آر . هاو ، پژوهشگر مؤسسهء تاريخ پزشكى بن ، از بلاد آلمان ، تصحيح و با مقدمه ، يكبار در مجلهء الابحاث ، شمارهء 26 ، سال 1973 م . و بار ديگر ، در مجلهء تاريخ العلوم العربية ، جلد 1 ، شمارهء 1 ، سال 1977 م . تحت عنوان « تقرير الرازى حول الزكام المزمن عند تفتح الورد » چاپ شده است .
در كتابخانهء ملى ملك ، وابسته به آستان قدس رضوى ، اين رساله در ضمن مجموعهء شمارهء 4573 وجود دارد كه اگر بار ديگر رساله نشر گردد بايد با آن نسخه مقابله شود . خاصه ، علاوه بر آنكه اضافاتى بر نسخهء آكسفورد دارد برخى از اغلاط نسخهء چاپ شده با آن اصلاح مىگردد و
هامش
( 1 ) . رساله ، ص 9 ، چاپ تهران ، ص 8 .
( 2 ) . عيون الانباء ، ص 425 .
( 3 ) .Codex Hantingtonianus