ترجمهء راهيابى از پزشكى به خوشبختى
به نام خداى بخشندهء بخشاينده ، و از او يارى مىخواهيم
مقالهء على بن رضوان در اينكه چگونه مىتوان از پزشكى به خوشبختى راه يافت و آن مشتمل بر سه باب است : باب اول ، در كتابهاى بقراط ؛ باب دوم ، در شناسانيدن بقراط ؛ باب سوم ، در راهيابى از پزشكى به خوشبختى .
باب اول ، در كتابهاى بقراط
على بن رضوان گفت :
ما در كتابهاى خود بيان كرديم كه بقراط آموزش صناعت پزشكى را كامل گردانيد و جالينوس تعليمات بقراط را تهذيب و صناعت پزشكى را بر جويندگان با استعداد آسان و زودياب كرد . بقراط و جالينوس تعليم پزشكى را به بىاستعدادان منع كردند و به ما يادآور شدند كه اگر اينان پزشكى را به خود نسبت دهند به نام پزشكند نه به حقيقت ؛ زيرا ، طبائع ناتوان آنان از دريافت آن قاصر است و هم اينان سبب نكوهش اين صناعت مىگردند . و ما توضيح داديم كه دانشجوى پزشكى بايد طبعى همراه و ذهنى تيز و حافظهاى توانا و شوقى سخت داشته و رنج بسيار را تحمل كند و خير و خوبى را دوست داشته باشد و پيش از فراگرفتن پزشكى بايد به ادب و رياضيات متأدب گرديده باشد . جالينوس در مقالهاى كه در ترتيب خواندن كتابهاى خود نوشته ياد كرده است كه خود ، پس از ورزش در رياضيات و ادب ، آغاز به فراگرفتن علم پزشكى كرده است ، در هنگامى كه در سن هفده سالگى بوده است ، و در مقالهاى ديگر گفته است كه او در نوزده سالگى كتابى در اسطقسات نوشته است و اين پس از آن بوده كه در صناعت پزشكى به حد كمال رسيده بوده است ؛ زيرا ، او در كتابى كه در آن كتاب طبيعة الانسان بقراط را گزارش كرده يادآور شده كه آن كتاب را وقتى نوشته