تخمدان در انتظار آنهاست برساند . در اين سفر ، كه حدود 7 ساعت به طول مىكشد ، از اين چند صد ميليون اسپرماتوزوئيد بالغ شده ، فقط 300 تا 500 عدد مىتوانند خود را به تخمك برسانند و بقيه از بين رفته و دفع مىشوند .
اسپرماتوزوئيدها ، پس از پيدا كردن تخمك به دور آن جمع شده ، كوشش مىكنند كه خود را به داخل تخمك فروبرند . در اين كوشش فقط يك عدد اسپرماتوزئيد موفق مىشود كه داخل تخمك شده و لقاح انجام شود . وقتى كه سر اسپرماتوزوئيد داخل تخمك شد ، « دم » آن قطع شده و نمىتواند داخل شود و بلافاصله تخمك در پوسته خارجى خود مايعى ترشح مىكند و بدينوسيله از ورود اسپرماتوزئيدهاى ديگر جلوگيرى مىكند . با ورود اولين اسپرماتوزئيد در داخل تخمك ، تخمك و اسپرم شخصيت خود را از دست مىدهند و از توأم شدن آنها ، موجود ديگرى به نام « نطفه » خلق پديدار مىشود . قرآن در اينباره مىفرمايد : « خدا انسان را از دو نوع « زن » و « مرد » آفريد تا با هم آميزش كنند و از آميزش آنان نطفهى نوزادى جديد پديد آيد :
وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى * مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنى
« 1 » .
پس از لقاح و منعقد شدن نطفه ، در داخل نطفه فعاليت هايى شروع مىشود كه مهمترين آن اين است كه هر كدام از 23 كروموزم وارد شده توسط اسپرماتوزئيد مرد ، همتاى خود را كه در تخمك زن معلق است پيدا كرده و باز نطفه مانند يك سلول كامل داراى 46 كروموزم مىشود . نطفهى فعال بين پنج تا شش روز در « حفرهى آمپولا » مىماند . اين حفره را قرآن « قرار گاهى استوار » ناميده است :
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
« 2 » يعنى : « آنگاه نطفه را در قرارگاهى استوار ( يعنى حفرهى آمپولا ) قرار داديم . در اين شش روز ، تغييراتى در داخل نطفه صورت مىگيرد و نطفه كه در ابتدا فقط يك سلول است ، « تقسيم شكافى يا ميتوزى » خود را شروع مىكند ، يعنى از كمر ، آنقدر باريك مىشود تا اينكه به دو سلول مشابه تبديل شود و دو سلول به همين ترتيب تبديل به 4 و سپس 8 سلول مىشود . روز سوم و چهارم ، 8 سلول به 16 سلول افزايش مىيابند . اين سلولها همه با هم مشابه و داراى 46 كروموزم هستند و وظيفه يا مأموريت خاصى ندارند .
قرآن نطفه را در اين مرحله « علقه » ناميده است ( علقه به عربى يعنى خون بسته شده ) :
فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ
« 3 » يعنى « اوست [ خدايى ] كه شما را [ در ابتدا ] از خاك بيافريد و سپس از نطفه ، و آنگاه از علقه . » دليل اينكه اين مرحله از باردارى را « علقه » ناميده ، اين است كه سلول نطفه پس از تبديل به چند سلول داراى يك شكل ظاهرى شبيه به يك لخته كوچك خون بسته شده مىشود .
در بارورى مصنوعى در آزمايشگاه ، همان كارى انجام مىگيرد كه در حفرهى آمپولا اتفاق مىافتد .
يعنى پزشك « گامت نر » و « گامت ماده » را از مادر و پدر مىگيرد و در لوله آزمايشگاهى كه شرايط « حفرهى آمپولا » مصنوعا در آن تعبيه شده قرار مىدهد تا اين دو گامت با هم توأم شوند و نطفه تشكيل گردد .
سلول نطفه ( طبق قدرى كه در نهاد آن است ) در لولهى آزمايشگاهى خود را تقسيم مىكند و تبديل به 4 يا 8 سلول مىشود . آنگاه پزشك نطفهى تشكيل شده در آزمايشگاه را در رحم مادر قرار مىدهد تا رحم بقيهى كار را انجام دهد . اگر نطفه نگرفت اين كار آن قدر تكرار مىشود تا نطفه باردار و زن حامله شود .
هامش
( 1 ) . نجم / 45 - 46 .
( 2 ) . مؤمنون / 13 .
( 3 ) . حج / 5 .