حركت نطفه به سوى رحم ( هفته دوم باردارى )
در روز ششم يا هفتم لقاح ، كار نطفه ( يا به عبارت قرآنى علقه ) در « حفرهى آمپولا » تمام مىشود و با تغييراتى كه در داخل آن حاصل شده از حفرهى آمپولا خارج و به سوى رحم حركت مىكند و وارد رحم مىشود . روز هفتم نطفه در رحم سعى مىكند خود را به ديوارهى داخلى رحم بچسباند . معمولا نطفههايى كه از لحاظ تعداد كروموزم ، يا طرز چسبيدن كروموزمها به هم در داخل نطفه ، ناموزون و غير طبيعى باشند نمىتوانند به ديوارهى داخلى رحم بچسبند و دفع مىشوند . اين عمل نوعى سقط ناخودآگاه است ، يعنى زن از اين واقعه آگاه نمىشود . ولى اگر نطفه سالم باشد موفق مىشود كه خود را به ديواره داخلى رحم بچسباند .
در قرآن در آيهى 98 سورهى انعام مطلبى مىفرمايد كه احتمالا توضيح وضع نطفه در لولهى رحم و بعد رسيدن آن به داخل رحم است :
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ
« 1 »
يعنى : « اوست كه همهى شما را از يك تن آفريد و سپس آن را مستقر و مستودع فرمود . »
در تفسير عياشى روايت شده كه امام صادق « عليه السلام » در معناى « مستقر » و « مستودع » مىفرمود :
« مستقر آن نطفهاى است كه از اصلاب تا به رحم با ايمان رسيده باشد و مستودع آن نطفهاى است كه هنوز در رحم قرار نگرفته باشد . » « 2 »
روزهاى هشتم و نهم باردارى ، نطفهى عميقتر در پوستهى لزج جدار رحم وارد مىشود تا به طور امن براى بقيهى مدت اقامت در رحم كه حدود 9 ماه است در آنجا قرار گيرد . روز 11 و 12 اگر با ذرهبين داخل رحم را مشاهده كنيم . برآمدگى كوچكى در جدار داخلى رحم ديده مىشود . روزهاى 13 و 14 باردارى ، بند ناف درست مىشود و مويرگهاى ديوارهى رحم مادر خون مادر را به نطفه وارد مىسازند . در قرآن دربارهى انتقال نطفه از « حفرهى آمپولا » به رحم مىفرمايد :
أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ * فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ * إِلى قَدَرٍ مَعْلُومٍ
« 3 » يعنى : « آيا شما آدميان را از آب بىقدر ( يعنى آب منى ) نيافريديم ؟ سپس آن را در قرارگاهى محكم ( يعنى رحم ) قرار داديم تا مدتى معين و معلوم ( يعنى 9 ماه ) » و تفاوت اين آيه با آيهى 13 سورهى مؤمنون اين است كه گرچه در هر دو آيه
قَرارٍ مَكِينٍ *
يعنى « قرارگاهى محكم و استوار » به كار رفته ، ولى در سورهى مؤمنون مىفرمايد :
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
يعنى « نطفه را در قرار گاهى استوار قرار داديم » كه احتمالا حفرهى آمپولا منظور است و نطفه پس از حركت به سوى رحم اگر از لحاظ كروموزم ، ناموزون و غير طبيعى باشد به جدارهى رحم نخواهد چسبيد و دفع خواهد شد . ولى در سورهى مرسلات مىفرمايد :
أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ * فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ * إِلى قَدَرٍ مَعْلُومٍ
يعنى « آيا ما شما را از آبى پست « خلق » نكرديم ؟ و بعد از خلق شما ( و اطمينان از اينكه نطفه ساقط نخواهد شد ) ، آن را در مكانى استوار قرار داديم ، » كه اين بار مناسب است كه « مكان استوار » رحم باشد .
هامش
( 1 ) . انعام / 98 .
( 2 ) . طباطبايى : تفسير الميزان ، ج 7 ، ص 425 ، به نقل از تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 371 ، روايت از سعد بن سعيد ابى الاصبغ .
( 3 ) . مرسلات / 20 - 22 .