[ سوره يس ]
آيه : 78 وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ
آيات مرتبط : 14 مؤمنون - 98 اسراء - 3 قيامت موضوع : خلقت انسان - مراحل خلقت - استخوانها منبع : جلوههايى جديد از اعجاز علمى قرآن كريم صفحات : 215 تا 218
استخوانهاى انسان
قرآن كريم به دستگاه استخوانى انسان ، اهتمام و عنايت بليغى نشان داده و در بيشتر از يك سوره از اين حقيقت كه كالبد استخوانى ، اصل و قاعدهى ساختمان وجود انسان را تشكيل مىدهد ، سخن گفته است . مثلا در آيهى ( 14 ) از سورهى ( مؤمنون ) مىخوانيم :
فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« بعدا استخوانها را با گوشتى پوشانديم ، آنگاه ( جنين را در ) آفرينشى ديگر پديد آورديم ، آفرين باد بر خدا كه بهترين آفرينندگان است » .
بناى استخوانها محافظ وجود انسانند ، و هم ازاينرو است كه استخوانها قاعدهى بعثت مجدد انسانند ، چنان كه آيهى ( 78 ) از سورهى ( يس ) مىگويد :
وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ
« و براى ما مثلى آورد و آفرينش خود را فراموش كرد ؟ گفت : چه كسى اين استخوانها را كه چنين پوسيده است ، زندگى ( مجدّد ) مىبخشد ؟ » .
و آيهى ( 98 ) از سورهى ( اسراء ) مىگويد :
وَ قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً
« و گفتند : آيا ما وقتى استخوان و خاك شديم ، باز در آفرينش جديدى برانگيخته خواهيم شد . »
و در آيهى ( 3 ) از سورهى قيامت مىفرمايد :
أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ
« آيا انسان مىپندارد كه هرگز استخوانهاى او را جمع نخواهيم كرد ؟ »
و گرد آوردن و زنده ساختن استخوانها ، مفيد اعادهى تكوين و تجديد بناى انسان است . . .
اكنون بايد ديد كه موقف علم جديد ، در رابطه با آنچه كه قرآن كريم گفته است چيست ؟
علم « نژادشناسى بشرى » مىگويد : استخوانها موجودات ناطقىاند كه از چگونگى تسلسل تاريخى حيات انسانى به درستى سخن مىگويند ، بلكه حتى آنچه را كه يك انسان در زندگى و بعد از مرگ خود با آن روبرو مىشود ، بازگو مىنمايند .
هيكل يا ساختمان استخوانى انسان در زندگى آن و بعد از مرگش نيز ، جنسيت صاحب خود ، و نيز عمر ، تبار ، و نژاد آن را مشخص مىسازند . و يا اگر چنانچه در ميان پدر و مادرش ، يا پدربزرگ و مادربزرگش ، از نظر نژادى خلطيتى به وجود آمده باشد ، بررسى روى استخوانها از اين راز نيز پرده برمىدارد .
استخوانها همچنين سن دقيق انسان ، و امراضى را كه با آن روبرو شده است ، و عامل مرگ وى را نيز مشخص مىسازند ، پس بسيار ساده است كه استخوانها پاسخ هرآنچه را كه ممكن است به فكر هر سؤالكنندهاى دربارهى اوصاف و ويژگىهاى يك انسان خطور كند ، ارائه نمايند .
از همين رو است كه استخوانها ، در علم تشريح ( آناتومى ) موقعيت و اهمّيت بس شايانى را احراز نمودهاند . بلكه حتى استخوانها به دانشمندان باستان شناس كمك كردهاند تا بتوانند با بررسى علمى روى استخوانها ، تاريخ تمدّنهاى بشرى ، تاريخ پيدايش بشر ، و تطورى كه كائنات با آن روبرو شده است را به كاوش برخيزند . همينگونه دستگاه استخوانى انسان ، به دانشمندانى كه دستاندركار مبارزه با