است كه علم جديد بيان كرده كه اصل حيوانات زنده از آب است و زندگى از آب دريا پيدا شده و سپس انواع و اجناس از آن پيدا شد . پس اين مطلبى كه داروين را بر آن تمجيد مىكنند قرنها قبل از او قرآن بيان كرده بود . « 1 »
برخى از نويسندگان در مورد پيدايش حيات در زمين آوردهاند كه :
« پس از گذشت 1500 ميليون سال از عمر زمين تدريجا اين كره سرد شد و سپس در درون آن فعل و انفعالات شديدى از حرارت درونى و سرماى برونى درگرفت و تكانها و زلزلههاى شديد اتفاق افتاد . و سپس بخارهايى از زمين برخاست و ابرها تشكيل شد و بارانها آمد و سطح زمين را پوشاند و درياها تشكيل شد .
حدود پانصد ميليون سال زندگى در قعر درياها به صورت ابتدايى بود . و موجودات تكسلولى پيدا شد .
و سپس گروههاى مختلف گياهان و حيوانات دريايى حدود 175 ميليون سال قبل پيدا شدند . » « 2 »
قبلا سخنان صاحبنظران ديگر در مورد خلقت همه چيز از آب و استناد آنان به اين آيه را آوردهايم ( در بحث « منشأ پيدايش حيات در زمين » ) .
بررسى :
در مورد اين آيه بحث مفصلى انجام شد و بيان شد كه چهار تفسير مختلف ( پيدايش انسان از نطفه - پيدايش نخستين موجود از آب - مادهى اصلى بدن موجودات آب است - ماده اوليهى جهان مايع آبگونه بوده ) در مورد اين آيه شده است « 3 » كه فقط تفسير اول با آيه فوق ناسازگار بود .
بنابراين مىتوان به صورت احتمالى گفت كه اين آيه دلالت بر مرحلهى اول خلقت موجودات در آب درياها دارد . ولى اين تنها تفسير آيه نيست .
2 -
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ
« 4 »
« و خداوند تمام جنبندگان را از آب آفريد ، پس برخى از آنها بر روى شكم خود ( خزندگان ) و برخى بر دو پا و برخى از آنها بر چهار پاى خود راه مىروند ، خداوند هرآنچه بخواهد مىآفريند . »
استاد مشكينى در تفسير اين آيه مىنويسد :
« تفسير « آب » به نطفهى جنس نر ، بر خلاف ظاهر آيه مىباشد بنابراين ، آيه ، با اين قول كه منشأ پيدايش موجود زنده ، « آب مخلوط با خاك » است كه مواد مساعد حيات در آن دو وجود دارد ، بىانطباق نيست و بلكه رابطهى نزديكى بين آن دو مىباشد و مقدم داشتن حيوانات « الماشى على بطنه » ( خزندگان ) شايد به اين علّت باشد كه معروفترين اين نوع جانداران « ماهىها » هستند كه نخستين موجودات زنده از لحاظ زمان آفرينش مىباشند . و حيوانات خزندهى خشكى ، بعد از آنها پديد آمدند ، و منظور از
مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ
( برخى بر دو پاى خود راه مىروند ) انسان و پرندگان و برخى انواع ميمونها هستند . »
و همين آيه ، با آوردن عبارت كلى « على رجلين » ( بر دو پا ) عقيده آنهايى را كه انسان و ساير جانداران را دو نوع مستقل از هم مىدانند باطل مىسازد . » « 5 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : فى ضلال القرآن ، ج 6 ، ص 111 .
( 2 ) . عبد الغنى الخطيب ، قرآن و علم امروز ، ترجمه دكتر اسد اللّه مبشرى ، ص 129 - 130 ، با تلخيص .
( 3 ) . ر . ك : تفسير نمونه ، ج 13 ، ص 396 و ج 9 ، ص 25 - 26 و نيز به مبحث « منشأ پيدايش حيات در زمين » و مبحث « مراحل خلقت انسان » مراجعه كنيد .
( 4 ) . نور / 45 .
( 5 ) . تكامل در قرآن ، ص 24 - 25 .