رسيدن آب به موها و يا پوست بدن است سبب مىشود كه اين اعضا را نيز پاكيزه بداريم كه تماس پوست با آب اثر خاصى در تعادل اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك دارد . از نظر اخلاقى چون با قصد قربت صورت مىگيرد اثر تربيتى دارد . بعضى مىپرسند چرا اسلام دستور مىدهد كه هنگام جنب شدن تمام بدن را بشوييد در حالى كه فقط عضو معينى آلوده مىشود ؟ آيا ميان بول كردن و خارج شدن منى تفاوت است ؟ پاسخ اين است كه خارج شدن منى از انسان يك عمل موضعى نيست مثل بول . به دليل اين كه اثر آن در تمام بدن آشكار مىشود و تمام سلولهاى تن بدنبال آن در يك حالت سستى مخصوص فرومىروند و اين نشانهى تأثير آن بر تمام اجزاى بدن است .
طبق تحقيقات دانشمندان در بدن انسان دو سلسله اعصاب نباتى ( خودمختار ) وجود دارد كه تمام فعاليتهاى بدن را كنترل مىكنند : اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك . اين دو رشته اعصاب در سراسر بدن انسان و در اطراف تمام دستگاهها و جهازات داخلى و خارجى گستردهاند . وظيفهى اعصاب سمپاتيك تند كردن و به فعاليت واداشتن دستگاههاى مختلف بدن است . وظيفهى اعصاب پاراسمپاتيك كند كردن فعاليت آنهاست . در واقع يكى نقش گاز اتومبيل و ديگرى نقش ترمز را دارد و از تعادل فعاليت اين دو دسته اعصاب نباتى دستگاههاى بدن متعادل كار مىكند . گاهى جريانهايى رخ مىدهد كه اين تعادل را به هم مىزند از جملهى اين جريانها مسألهى شهوت يا اوج لذت جنسى است كه معمولا مقارن خروج منى صورت مىگيرد .
در اين موقع سلسله اعصاب پاراسمپاتيك بر اعصاب سمپاتيك پيشى مىگيرد و تعادل به شكل منفى به هم مىخورد اين موضوع ثابت شده كه از جمله امورى كه مىتواند اعصاب سمپاتيك را به كار وادارد و تعادل از دست رفته را تأمين كند تماس آب با بدن است و از آنجا كه تأثير شهوت روى تمام اعضاى بدن به طور محسوسى ديده مىشود و تعادل اين دو دسته اعصاب در سراسر بدن به هم مىخورد ، دستور داده شده كه پس از آميزش جنسى يا خروج منى تمام بدن با آب شسته شود و در پرتو اثر حيات بخش آن تعادل كامل در ميان اين دو دسته اعصاب در سراسر بدن برقرار گردد .
از همهى اينها گذشته وجوب غسل جنابت يك الزام اسلامى براى پاك نگه داشتن بدن و رعايت بهداشت در طول زندگى است زيرا بسيارند كسانى كه از نظافت خود غافل مىشوند ولى اين حكم اسلامى آنها را وادار مىكند كه خود را شستشو دهند و بدن را پاك كنند . « 1 »
آيه : 6
موضوعات : بهداشت - بهداشت شخصى - وضو ، غسل و تيمم منبع : آموزههاى تندرستى در قرآن صفحات : 5 تا 12
اثرهاى جسمى وضو ، غسل ، تيمم
خداوند در قرآن ، وضو و غسل و تيمم را مقدمهى نماز قرار داده و مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ
. . .
وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا
. . .
فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً
« 2 »
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، زمانى كه مهيا براى
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 4 ، ص 284 .
( 2 ) . مائده / 6 .