« آيا در ميانتان كسانى هستند كه بالاپوش اضافى داشته باشند و دريابند بعضى از برادر ايمانىشان لباس ندارند ، پس آن را به آنها بدهند كه آنان نيز از لباس رو برخوردار شوند ؟ » راوى مىگويد : گفتم : نه . فرمود : « و اگر نزدش لباس زير افزون بر نياز باشد ، آن را براى بعضى از برادران دينىاش بفرستد تا او بهرهمند گردد ؟ » گفتم : نه . امام عليه السّلام دست را بر زانو زد و فرمود : « اينان برادر ايمانى يكديگر نيستند » . « 1 »
5 . بر اهمّيت حفظ نفس ، اين آيه نيز دلالت مىكند :
وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً .
« 2 »
در مجمع البيان تفسير اين آيه چنين آمده است :
« همهء آنچه را داراى مده زيرا در اين صورت به منزلهء كسى مىشوى كه دستش را چنان باز كرده كه چيزى در آن نمىماند ؛ و اين كنايه از اسراف است
فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً
يعنى محسور در لباس ؛ از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه مقصود از محسور ، عريان ( برهنه ) است .
روايت شده كه زنى پسرش را نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرستاد و گفت به پيامبر بگو : مادرم پيراهنى از شما خواسته است و اگر گفت : ( بايد صبر كند ) تا چيزى نزد ما فراهم آيد . بگو :
پيراهن خودتان را مىخواهد . پس فرزند آن زن نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و آنچه را مادرش به او ياد داده بود باز گفت . پيامبر پيراهنش را درآورد و به او داد و اين آيه نازل گشت .
در ادامهء مىخوانيم :
إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ . . . ؛
« 3 » يعنى خدا بر اساس مصلحت گاه به انسان وسعت رزق مىدهد و گاه او را در تنگنا قرار مىدهد
إِنَّهُ كانَ بِعِبادِهِ خَبِيراً بَصِيراً ؛
يعنى خدا دانا به احوال آدميان و بينا به مصالح آنان است ؛ به يكى روزى فراوان مىدهد و ديگرى را در فشار معيشتى مىگذارد ؛ آنگونه كه خود خدا صلاح مىداند به تدبير مردمان مىپردازد . « 4 »
هامش
( 1 ) . براى آگاهى بيشتر دربارهء احاديثى اينچنين ، ر . ك : وسائل الشيعه ، « ابواب احكام العشرة » ، باب 14 و 122 .
( 2 ) . اسراء ( 17 ) آيهء ص 29 .
( 3 ) . همان ، آيهء 30 .
( 4 ) . مجمع البيان ، ج 6 ، ص 634 .