مىشود . گاهى عواملى نظير هموليز گلبولهاى قرمز خون ممكن است سبب بالا رفتن مقدار بيلىروبين و پيدايش آثار يرقان شود گاهى در اثر ناراحتى بافت كبد اختلال در كار آن ايجاد شده و نمىتواند آنچنانكه لازم است بيلىروبين را از خون جدا و دفع نمايد و گاهى هم در اثر انسداد مجارى صفراوى بيلىروبين بطور طبيعى از كبد خارج نشده و مقدار درصد آن در خون افزايش مىيابد . يرقان اقسام مختلف دارد و دانشمندان علم پزشكى معمولا يرقانها را با صليقه خود تقسيمبندى كردهاند كه يك نمونه از تقسيمبندىها ذيلا شرح داده مىشود :
1 - يرقان هموليتيك مادرزادى :
2 - يرقان ويروسى : ( اين يرقان به دو نوع هپاتيت و هپاتيت تقسيم مىشود .
3 - يرقان معمولى : كه مقدار درصد آن بيشتر از دو نوع ديگر بوده و منظور بحث امروز ما بيشتر اين نوع يرقان مىباشد .
4 - علماء طب سنتى عوامل يادشده ذيل را نيز در بروز يرقان موثر دانستهاند . از قبيل ورم كبد يا سخت شدن بافت كبد يا پيدايش غده در كبد يا در كيسه صفرا يا در مجارى صفراوى و يا پيدايش ورم و يا رسوب مواد در مجارى صفرا و گاهى نيز معتقدند كه يك حالت نفخه در كبد پيدا مىشود كه در اثر آن در بافت كبد مقدارى گاز و بخار متمركز مىگردد كه اين خود تا حدودى مانع دفع مواد صفراوى و عمل كامل كبد مىشود و چون كبد را پالايشگاه بدن مىدانند معتقدند كه ناراحتىهاى كبدى سبب برهم خوردن تنظيم تركيبات خون مىشود و بدنبال آن بيماريهاى مختلف عارض مىگردد از قبيل استسقاء - يرقان - سوءهاضمه و غيره كه هركدام مداوائى خاص دارند .
اما يرقان معمولى را دوگونه مىدانند يكى يرقان زرد كه بيمار مبتلا به آن پوست بدن و صلبيهاش در اثر تجمع بيلىروبين زردرنگ مىشود و ديگر يرقان سياه است كه بيمار مبتلا به آن بدنش سياهرنگ مىشود و طحال او بزرگ و سخت مىگردد .
اما در يرقان زرد اگر در محلى كه مجراى صفراوى بكبد متصل مىشود انسداد
طب سنتى سينا ( درمان بيماريهاى مختلف با گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 129
مساهمون: سيد احمد على خسروى
ص١٢٩