صاحب « دانشمندان و سخنسرايان پارس » مىنويسد كه عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى از پزشكان حاذق و مؤلفين شهير قرن دهم هجريست . بنا بگفتهء صاحب هفت اقليم حكيم مزبور در اقسام فضايل و كمالات بهرهمند بود بخصوص در طب ثانى بطليموس و فيثاغورث يونانيست . شاه طهماسب ويرا بمشهد احضار كرد . وى در رشتهء پزشكى كتابهاى خوبى تأليف نمود . صاحب « پزشكان نامى پارس » بعضى از تاليفاتش را ذكر كرده است ، مثل رساله افيونيه و كتاب التشريح و مفرح ياقوتى و رسالهء در بيان جدوار و رسالهء در دفع آتشك و غيره « 1 » . در كتابخانهء دانشگاه پنجاب سه تصنيف عماد الدين محمود شيرازى وجود دارد : ( 1 ) رسالهء در ضرر افيون كه مصنف در قرن يازدهم براى شاه طهماسب صفوى نوشته ( 2 ) و رسالهء در خواص بيخ چينى و ( 3 ) رسالهء در امراض صبيان بعلاوه رسالهء در بيان جدرى و آتشك است كه نوهاش از سخنان جد خود عماد الدين محمود ترتيب داده .
مير غياث الدين منصور بن مير صدر الدين محمد الحسينى شيرازى از دانشمندان و حكماء بزرگ شيراز بود . پدرش در علوم معقول و منقول يكتاى روزگار بود و پسرش در سايهء چنين پدر دانشمندى تعليم و تربيت يافت . مير مزبور مورد كمال احترام سلاطين و امراء بود . چنان كه در زمان شاه طهماسب كبير بمقام جليله صدارت عظمى نايل گرديد . صاحب « پزشكان نامى پارس » بعضى از سى و هشت تصنيف ويرا نامبرده است مانند حجة الكلام و شرح هياكل الانوار و تعديل الميزان و كتاب لوامع و معارج و حاشيه شمسيه و حاشيهء بر كشاف و كتاب اخلاق منصورى و غيره « 2 » . صاحب « كشف الظنون » يكى از تصانيف وى كفايهء منصورى را ذكر مىكند . بقول وى غياث الدين منصور اين كتاب را
هامش
( 1 ) - پزشكان نامى پارس ، ص 127 - 134 -
( 2 ) - ايضا ، ص 22 - 29 -