پزشكان ايران در هند اسلامى
خانوادههاى پزشكانى كه از ايران بهند اسلامى وارد و طرح اقامت افكندند در استحكام و گسترش روابط و مناسبات ايران و پاكستان و هند سهم بزرگى دارند .
آنان يك سلسلهء تأليفات پزشكى را انجام دادند و بوسيلهء درس و تدريس سبب انتشار و اشاعت علم پزشكى شده اين فن را رواج دادند و بوسيلهء معالجه و درمان خلق خدا را بهرهمند مىساختند .
داستانهاى پزشكان دانشمند و حاذقى كه از ايران وارد هند اسلامى گرديدند و بتشويق و پشتيبانى سلاطين هند اسلامى خدمات بزرگ پزشكى انجام دادند همه جا در تاريخ و تذكرهها به نظر مىرسد .
اين سلسلهء ورود پزشكان از دورهء غزنويان آغاز گرديد و در زمان علاء الدين خلجى ، بقول برنى مؤلف تاريخ فيروزشاهى ، پزشكان متعددى از اصفهان و شيراز و سمرقند و بخارا وارد و مقيم دهلى گرديدند « 1 » .
چنان كه قبل از اين ذكر كرديم در قرنهاى دهم و يازدهم كه آفتاب اقبال دولت صفوى بر نصف النهار بود ، گيلان و تبريز و مشهد و اصفهان و شيراز و سمرقند و بخارا بزرگترين مراكز علم و دانش بودند و اساتيد بزرگ دانش و هنر آن نقاط ايران در مطبهاى خود داد حذاقت مىدادند و مسندهاى بزرگ و رفيع آراسته بودند ، مثل حكيم عماد الدين محمود شيرازى و حكيم غياث الدين منصور شيرازى و حكيم فخر الدين معروف بميرزا محمد جمال الدين محمود و حكيم ملا جان شيرازى كه بسبب كارهاى شايان خود توجه شهرت بسيار داشتند .
هامش
( 1 ) - تاريخ فيروزشاهى ، 352 - 366 .