انجمن تاريخ علوم و طب تهران بجاى خودكار بزرگيست كه براى انتشار آثار مؤلفين طب ايران برپا گرديده است .
در اينجا يادآورى مردانى كه در گذشته نزديك و حال با تحقيق و تتبع و كوشش پيكر طب سينا را در شبه قاره زنده نگاهداشتهاند بسيار لازمست . در عهد جهانگير سلسلهء ورود پزشكان اروپائى در هند اسلامى آغاز گرديده بود مثلا در دربار جهانگير دكتر برنارد « 1 » . و از آن به بعد در زمان شاهجهان و عالمگير دكتر بر نير و دكتر موسى مارتن « 2 » . معالج ملكه عالمگير به اين سرزمين آمدند و بوسيلهء اين پزشكان طب اروپائى در هند اسلامى معرفى شد . ازاينرو اين عهد را دورهء آغاز طب جديد در هند اسلامى مىتوان گفت . با اينهمه طب ابن سينا تا قرن 17 ميلادى يعنى قبل از اقتدار شركت هند خاورى
( East India Gompany )
در هند اسلامى رونق تمام داشت ولى بعد از جنگ استقلال 1857 م بسبب چيره شدن انگليسيان و نظامپزشكى جديد آنها و ورود آلات و دستگاههاى پزشكى چندى نگذشت كه طب اروپائى اين كشور را تحت نفوذ خود قرار داد . با وصف اين اهل اين كشور چه عام و خاص و چه پزشكان همه براى حفظ و پيشرفت طب ابن سينا مساعى خود را مرتبا به كار مىبردند اخيرا حتى در اين روزها هم در اين طب روش تأليف و تصنيف بالاخص روش تدوين تأليفات جامع ( كه در آنها دربارهء همه رشتههاى پزشكى بحث مىشود ) و تحقيقات و اجتهادات و اضافات و تجربيات جريان دارد و در تأسيس بيمارستانها و مؤسسههاى آموزشى پزشكى و ادارههاى ديگر طبى كارهاى مهمى انجام داده مىشود كه مىتوان آنها را از افتخارات اين كشور دانست . ما بعضى از كارهاى برجسته آنان را در زير شرح مىدهيم :
اول : مؤلفين شبهقارهء پاكستان و هند دربارهء طب ابن سينا چندين كتاب به فارسى و اردو تأليف و ترجمه كردهاند . اين تأليفات در كتابخانههاى اين كشور
هامش
( 1 ) - سفرنامهء برنير مجلد دوم ص 126 تا 298
( 2 ) - مآثر عالمگيرى ص 494