آنزيمها ، لاكتوفرين و فاكتور بيفيدوس و ساير مواد تنظيمكننده سيستم ايمنى هستند .
عوامل سلولى شامل ماكروفاژها ( كه حاوى
IgA
، ليزوزيمها و لاكتوفرين هستند ) لنفوسيت ها ، گرانولوسيتها ، نوتروفيلها و سلولهاى اپى تليال مىشوند . عوامل ضد عفونت موجود در شير مادر ، شيرخوار را در برابر بسيارى از بيمارىها محافظت مىكند . اين عوامل در ساير شيرها وجود ندارند يا غير فعال هستند . پروتئينهاى مهم شير مادر كه در پيشگيرى از عفونتها نقش دارند عبارتند از ليزوزيم ، لاكتوفرين و ايمونوگلوبولين
IgA
. ايمونوگلوبولين
IgA
پرزهاى روده
( villi )
را پوشانده و از ورود باكترىها و ويروسها به بافت جلوگيرى مىكنند . غلظت
IgA
در كلستروم در بالاترين حدّ است و لذا مصرف كلستروم در پيشگيرى از عفونتها اهميت دارد . غلظت
IgA
شير ، در دومين سال زندگى طفل مجددا افزايش مىيابد . لاكتوفرين موجود در شير مادر با آهن متصلشده و از رشد باكترىهايى كه به آهن نياز دارند پيشگيرى مىكند . ليزوزيم كشنده باكترىهاست . غلظت ليزوزيم و لاكتوفرين نيز مشابه
IgA
در مراحل بعدى شيردهى افزايش مىيابد .
ساير عوامل ضد عفونت شير مادر عبارتند از : گلبولهاى سفيد شامل ماكروفاژها كه ميكروبها را مىبلعند و لنفوسيتها كه آنتىبادىها را مىسازند . شير مادر حاوى فاكتور بيفيدوس است كه موجب رشد لاكتوباسيلوس بيفيدوس شده و با اسيدى كردن محيط روده از رشد ميكروبهاى بيمارىزا پيشگيرى و بوى ماست را در مدفوع شيرخوار ايجاد مىكند .
اين بو با بوى مدفوع شيرخوارانى كه از شير مصنوعى استفاده مىكنند متفاوت است .
شير مادر حاوى فاكتورهاى رشد نيز مىباشند كه با غلظت بيشترى در كلستروم وجود دارند . فاكتورهاى رشد موجود در شير مادر به تكامل مخاط روده شيرخوار كمك مىكنند .
اگر نوزاد قبل از تكامل مخاط روده بهطور مصنوعى تغذيه شود پروتئينهايى مثل پروتئين شير گاو وارد خون شيرخوار شده و ايجاد آلرژى مىكنند .