اكيد اسلام به تعجيل در ازدواج و كراهت از تأخير آن ، تا حدى بين جوانان به فراموشى سپرده شده است . بههرحال ، عوامل فرهنگى را مىتوان از سه جهت در تأخير سن ازدواج مؤثر دانست :
1 . متروك شدن ارزشهاى معنوى : متروك شدن ارزشهاى معنوى و جايگزين شدن ارزشهاى مادى سبب شده است جوانان به همه چيز ، از جمله ازدواج ، رنگ و لعاب مادى بدهند . و اين طرز تفكر همه چيز از جمله ازدواج را تحت تأثير قرار مىدهد . ( 17 )
2 . نفوذ فرهنگ آزادى جنسى غرب : از مهمترين انگيزههاى ازدواج ، نياز جنسى انسان و علاقه به جنس مخالف است . ازاينرو ، بالا رفتن سن ازدواج در كشورهاى غربى ، با رشد همخانگى يا زندگى مشترك زنان و مردان ازدواج نكرده ، همراه بوده است . بنابراين ، فرهنگ غربى ، ازدواج را مانعى بر سر راه آزادى و لذت بردن بىحد و حصر از شهوات مىداند متأسفانه اين فرهنگ در بين برخى از جوانان ما نفوذ كرده و آنان را از ازدواج دور كرده است . ( 15 )
3 . آرمانگرايى جوانان : بعضى از جوانان امروزى به علت خام و نپختگى زيادشان ، كه هيچ تناسبى با زندگى پيچيده كنونى ندارد ، و نيز به علت عدم اعتماد به تجربههاى والدين و قديمى دانستن آنها ، از واقعيتهاى زندگى بىاطلاع ماندهاند و درنتيجه ، نمىتوانند درباره موضوعى همچون ازدواج ، واقعگرا باشند . ( 16 ) و ( 20 )
عوامل و راهبردهاى كاهش سن ازدواج :
براى مبارزه با معضل اجتماعى بالا بودن سن ازدواج ، راهحلهاى زيادى وجود دارد كه كمابيش از گذشته مطرح بوده و فراروى مسئولان و متصديان كشور قرار داشته است .
تنها راه رهايى از اين مشكل آن است كه ملت و دولت دست به دست هم دهند و با برنامه ريزىهاى كلان فرهنگى ، اقتصادى و اجتماعى ، سعى در رفع اين مشكل بزرگ داشته باشند .
الف . راهبردهاى فرهنگى
: تغيير نگرشها و شناختهاى افراد كمك زيادى به تغيير رفتار آنان مىكند ، و هر تغييرى بدون داشتن زيرساختهاى فكرى محكم ، دوامى نخواهد داشت .