بهداشت روان از منظر قرآن ، سنت و طب
دكتر محمد سبحانىنيا « 1 »
چكيده :
در سالهاى اخير ، استفاده از مذهب و اعتقادات دينى مورد توجه سياستگذاران و تدوينكنندگان استراتژىهاى بهداشت جامعهنگر در سازمان جهانى بهداشت
( WHO )
نيز قرار گرفته است . پس لازم است نگاه اسلام و كتاب آسمانى و نسخه شفابخش آن ، به اين مقوله مهم ، بررسى گردد . نوشتار پيش روى ، شامل دو بخش است . نخست ، نظر اسلام به عنوان دين كامل آسمانى را در مورد بهداشت روانى جويا مىشويم و سپس سازوكارهاى اسلام ، براى تحقق بهداشت روان و مقابله با فشار روانى را بررسى مىكنيم .
از ديدگاه روانشناسان ، مهمترين شاخصه بهداشت روانى ، معنابخشى به زندگى ، تسليم ناپذيرى فرهنگى ، ثبات شخصيت ، خودشكوفايى ، عشقورزى ، و حسن روابط اجتماعى ، احساس مسئوليت نسبت به ديگران است . با بررسى آموزههاى دينى ( قرآن و روايات ) در مىيابيم كه موارد مذكور در اسلام بهعنوان آخرين نسخه شفابخش آسمانى ، در چهارده قرن پيش مطرح شده است :
اسلام به منظور تامين بهداشت روانى راهكارهايى ارائه كرده است :
الف - راهكار معرفتى :
روشهاى شناختى عبارتند از : 1 - بازگشت به فطرت ( خدايابى ) 2 - معنابخشى به زندگى 3 - معرفى مرگ 4 - مثبتنگرى 5 - معرفى چهره واقعى دنيا 6 - دكترين مهدويت و انتظار
ب - راهكارهاى رفتارى :
اسلام براى تامين بهداشت روانى ، انجام امورى را ، پيشنهاد كرده است : 1 - نماز 2 - روزهدارى 3 - توكل 4 - دعا و نيايش 5 - پوشش زنان 6 - اخلاق مدارى
هامش
( 1 ) . عضو هيئت علمى دانشگاه تفرش و عضو هيئت علمى پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى .Email : sobhaninia 41 @ yahoo . com