جوزبوا ، بسباسه ، فقاح اذخر . سليخه ، قاقله صغار ، و قسط ) . اين ادويه سبب باز شدن سُدد و تقطيع اخلاط غليظه و تلطيف آنها و تسخين اخلاط در عروق و اعضايى مىشود كه متكاثف گرديدهاند .
گرم كردن يا تكميد به دو طريق يابس يا رطب مىتواند انجام گيرد . در نوع يابس ، مواد مورد نظر را در كيسهاى گذاشته ، سپس كيسه را در ناحيه عانه و سُره قرار مىدهند . در نوع رطب ، دارو را نيمكوب كرده در كيسهاى مىريزند و آن را در ظرف آب جوش قرار مىدهند تا مدتى كوتاه بجوشد . بعد ، كيسه را از ظرف آب خارج مىنمايند و تا وقتى گرم است ، بر ناحيه عانه قرار مىدهند تا ماده را رقيق نمايد . مىتوان از ادويههايى كه نام برده شد ، به شكل بخور نيز استفاده كرد و دود ناشى از سوختن آنها را به رحم رساند .
- بعد از حصول ترقيق در اخلاط غليظه موجود در خون ، ابتدا فصد صافن يا مابض و سپس ، حجامت ساقين را انجام مىدهيم . اين كار سبب اماله خون از اعالى ( قسمتهاى بالاى بدن ) به اسافل ( قسمتهاى پايينى ) مىشود و ادرار طمث صورت مىپذيرد . بعد از فصد ، طبيعت بر بيمارى مستولى مىشود و خلط فاسد باقى مانده از فصد و حجامت را براى خروج از بدن ميل مىدهد . مىتوان براى جلوگيرى از ضعف و سستى قواى بدنى بيمار ، فصد و حجامت را در دو روز متوالى انجام داد . بهتر است زمان انجام اين فصد يا حجامت ، قبل از زمان قاعدگى - كه به طور معمول انجام مىگرفته - باشد . بدين طريق ، جذب مصنوعى مقارن با دفع طبيعى مىگردد و تأثير آن را شديدتر مىنمايد ( به دليل همزمانى با زمان قاعدگى و دفع از طريق خونريزى ) . در بيمارانى كه فربه و لحمانى ( چاق ) هستند ، در روز موعد قاعدگى هم مىتوان اين كار را انجام داد ، ولى در بيماران لاغر و ضعيف موجب ضعف و ناتوانى مىگردد و بهتر است در غير از ايام عادت ماهيانه باشد .
نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: سودابه بيوس
ص٩٣