جذاب و پررونق است . در شيوهء مزبور ، سعى بر اين است تا افكار و نگرش مخاطب به سمت و سوى افكار مثبت تغيير كند و از خود و حوادث اطراف ، همواره تلقّى مثبت داشته باشد . اين باور را در خود ايجاد كند كه خود و هرچه در ارتباط با اوست ، تأثير منفى بر وى نخواهد داشت و لااقل هميشه جهات مثبتى در آن وجود دارد كه مىتواند نسبت به آن اميدوار باشد .
در اين مبحث ، دو نكته را متذكر مىشويم :
نخست آنكه اصل اين مطلب كه تفكر و نگرش مثبت ، آثار مثبت به بار مىآورد و نگرش منفى ، آثار منفى به دنبال دارد ، مطلبى صحيح بوده و با دانش روانشناسى نيز قابل توضيح است . اما اين مسأله ريشه در معارف قرآنى دارد و در فرهنگ اسلامى داراى نمونههاى متعددى است . از مثبتانديشى در فرهنگ اسلامى با واژهء « تفأل » ( فال نيك زدن ) و « حسن ظن » ( خوشبينى ) ياد مىشود . از پيامبر اكرم نقل است كه حضرت به فال نيك توصيه مىفرمودند : « تفألوا بالخير ، تجدوه » . « فال نيك زنيد تا نيكيتان پيش آيد » .
از سيره عملى رسول گرامى اسلام نيز اين مثبتانديشى گزارش شده است . بياناتى از بزرگان مكتب نسبت به تأثير مثبتانديشى در رفع اضطراب و دلهره يافت مىشود كه در واقع شيوهاى از درمان اضطراب را مثبتنگرى معرفى مىكنند . از امير مؤمنان على نقل است : « حسن الظن راحة القلب و سلامة الدين » ؛ « 1 » « خوشبينى سبب آسودگى دل و سلامتى دين است » .
« من لم يحسن ظنه استوحش من كل احد » ؛ « 2 » « آنكه مثبتانديش نباشد ، از همه كسى مىترسد و وحشت دارد » .
« حسن الظن يخفّف الهمّ » ؛ « 3 » « خوشبينى غم و اندوه را سبك مىگرداند » .
قرآن كريم نيز نسبت به خوشبينى توصيه و از بدگمانى و بدبينى نهى فرموده است :
هامش
( 1 ) . غرر الحكم و درر الكلم ، آمدى ، ترجمهء هاشم رسولى محلاتى ، نشر فرهنگ اسلامى ، تهران ، 1377 ، ص 65 .
( 2 ) . همان ، ص 66 .
( 3 ) . همان ، ص 65 .