اساسىترين درمان اضطراب ، شناخت و تفكيك بين خطرات واقعى از خطرات غير واقعى است و بهترين شيوهء درمان ، آگاهى دادن به افراد در مورد اينگونه خطرات مىباشد .
اما برخى غير واقعى بودن چنين خطراتى را به راحتى نپذيرفته و اين تمايز را به سادگى درك نمىكنند ؛ و يا به صورت تئورى و در هنگام گفتگو قبول مىكنند ولى آن را در زمان عمل به كار نمىبندند .
به عبارت ديگر در مقام گفتگو تصوّرات ذهنى خود را تصحيح مىكنند ولى چون هنوز براى آنها به صورت ملكه و باور درنيامده ، در بهرهگيرى از اين بينش ناتوان هستند ؛ و درنتيجه باز هم آنجا كه نبايد ، مضطرب و نگرانند .
ازاينرو ، افراد مزبور ، پس از گذراندن مرحلهء اول ( شناخت خطرات غير واقعى ) بايد اولا در جهت باور اين بينش جديد ، تلاش كنند و ثانيا حتىالامكان زمينههاى مختلف بروز اضطراب در اينگونه خطرات را از ميان برده و يا كاهش دهند .
با اين نگرش ، آيات فراوانى از قرآن ، گوياى شيوههاى متفاوتى براى درمان اضطراباند كه ما آنها را تحت عناوينى مناسب بيان مىكنيم :
تلاش در جهت باور و درك ملكهاى خطرات غير واقعى با « توجه به قدرت و رأفت نامتناهى » كسى كه مىداند در حادثهاى هرچند بهطور طبيعى خطرناك و وحشتناك ، داراى پشتيبانى مهربان و آگاه و درعينحال نيرومند و شكستناپذير است و به يقين او را از هر آسيب و زيانى محافظت خواهد كرد ، ديگر چرا نگران و مضطرب باشد ؟
انسانى كه داراى چنين بينشى است ، در مرحله اول به جداسازى خطرات مىپردازد . بيم و اضطراب را در خطراتى كه خداى تعالى به انسان وعدهء نصرت و يارى داده است ، نابجا و بىمورد مىانگارد . خطراتى را كه خداوند ترس از آنها را نهى فرموده است ، پوچ و غير واقعى مىبيند . اما اين گام اول است . باور و درك ملكهاى خطرات غير واقعى تلاشى مضاعف مىطلبد . براى دست يافتن به گوهر اطمينان و آرامش بايد اين توجه را استمرار بخشد . تداوم توجه به مهربانى ، قدرت و علم نامتناهى خداوند و نيز صداقت او در وعدهها ، اين واقعيت را در قلب انسان ثابت مىگرداند تا در موارد و مصداقهاى خارجى دچار توهّم و
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 498
مساهمون: بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
ص٤٩٨