بنابراين آنها وجود عناصر فطرى در انگيزههاى روانى را انكار نمىكنند حتى برخى از آنها مانند اريك فروم معتقدند كه بعضى از انگيزههاى روانى كه فروم آنها را « نيازهاى روانى » مىنامد در واقع نيازهاى فطرى و اساسى در سرشت انسان هستند كه قابل فراگيرى و اكتساب از محيط اجتماعى نمىباشد ( ليندزى ، 1967 )
برخى از مهمترين انگيزههاى روانى كه قرآن نيز به آن اشاره كرده است عبارتند از :
1 - انگيزه مالكيت : قرآن كريم در آيات متعدد به انگيزه مالكيت اشاره مىكند از جمله در آيه 20 سوره حديد اشاره مىكند كه « بدانيد كه زندگى دنيا در حقيقت بازيچه و وسيله لهو و لعب و عياشى و آرايش و تفاخر و خودستايى به يكديگر و حرص و زياد كردن مال و فرزندان است و . . . » و نيز در آيه 46 سوره كهف مىفرمايد : « مال و ثروت و فرزندان ، زيب و زينت زندگانى دنياست . . . » با توجه به دو آيه فوق اولا ، قرآن مخالفتى با انگيزه مالكيت ندارد و آن را زينت زندگانى دنيوى تلقى مىكند ثانيا به افراد اين نكته را هشدار مىدهد كه نبايد دلبستگى به اموال دنيوى بوجود بيايد چراكه اين اموال مادى و دنيوى زودگذرند و سرمايهگذاريهاى روانى در اين زمينه فرد را مستعد انواع بيماريهاى روانى و جسمانى نظير افسردگى ، اختلالات قلبى و عروقى و . . . مىسازد .
2 - انگيزه رقابت : شايد چنين تصور شود كه قرآن كريم انگيزه رقابت را نفى كرده باشد ولى تفكر و تامل در آيات قرآنى و توجه به نوع برخورد قرآن با مساله انگيزه رقابت ، انسان را به شگفتى وامىدارد چراكه نه تنها از منظر قرآن رقابت امرى نامطلوب نيست بلكه مىتواند به رفع بسيارى از معضلات فردى - اجتماعى و حتى اقتصادى - سياسى كمك نمايد براى مثال خداوند در آيه 48 سوره مائده مىفرمايد « پس به كارهاى نيك سبقت گيريد كه بازگشت همه شما به سوى خداست و در آنچه اختلاف مىكنيد شما را به جزاى آن آگاه خواهد ساخت » و يا وقتى در آيه 148 سوره بقره مىفرمايد « هركسى را راهى به سوى حق - يا قبلهاى است در دين خود - كه بدان راه يابد و به آن قبله روى نمايد پس بشتابيد به خيرات . . . » مشخص مىشود كه رقابت مورد قبول قرآن ، رقابت سازنده ، هم از بعد فردى و
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 435
مساهمون: بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
ص٤٣٥