وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذاباً صَعَداً
« 1 » و هركه از ياد پروردگار خود روى گرداند ، او را در عقوبت دشوارى درمىآورد » در سوره مدثر نيز آمده :
سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً
« 2 » ، او را به سختترين عقوبتى دچار مىسازم » .
ازاينرو معناى
« كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ »
چنين مىشود : او مانند كسى است كه در لايه هاى مرتفع جو ، دچار تنگى نفس و سختى و دشوارى فراوان گشته است در واقع كسى كه خدا را از ياد برده - در زندگى - مانند كسى است كه در لايههاى بالايى جو قرار دارد و دستخوش درد و رنج و سختى تنفس است لذا از اين تعبير ( اعجازگونه ) به خوبى به دست مىآيد كه اگر كسى در لايههاى فوقانى جو فاقد وسيله حفاظتى باشد ، دچار چنين دشوارى و تنگى نفس مىگردد اين جز با اكتشافات علمى روز قابل فهم نيست ، كه در آن روزگار براى بشريت پوشيده بوده است .
پيشينيان بر اين عقيده بودهاند كه هوا فاقد وزن است ، تا سال 1643 م كه وسيله هوا سنجى بر دست « توريچلى » ( 1608 - 1647 ) اختراع گرديد و بدين وسيله پى بردند كه هوا داراى وزن است همچنين پى بردند كه هوا تركيبى از گازهاى مخصوصى است كه هريك وزن مشخصى دارد و مىتوان وزن هوا را در هركجا با مقدار فشارى كه وارد مىآورد ، سنجيد و هرچه از سطح دريا بالا رويم از اين فشار كاسته مىشود اكنون به دست آمده كه فشار هوا در سطح دريا ، معادل ثقل لوله عمودى جيوه به ارتفاع 76 سانتىمتر است همين فشار در سطح دريا بر بدن انسان وارد مىشود ولى در ارتفاع 5 كيلومتر از سطح دريا ، اين فشار به نصف كاهش مىيابد پس هرچه بالاتر رود ، اين فشار بهطور
هامش
( 1 ) . جن ( 72 ) ، آيه 17
( 2 ) . مدثر ( 74 ) ، آيه 17