سپس نطفه را به صورت علقه ( خون بسته ) و علقه را به صورت مضغه ( چيزى شبيه گوشت جويده شده ) آفريديم
4 -
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ
« 1 »
او كسى است كه شما را از خاك آفريد ، سپس از نطفه ، سپس از علقه ( خون بسته شده ) . . . »
5 -
أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنى * ثُمَّ كانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى
« 2 »
آيا او نطفهاى از منى كه در رحم ريخته شود نبود ؟ سپس به صورت خون بسته درآمد ، و خداوند او را آفريد و موزون ساخت .
به اعتقاد اكثر مفسران ، علق نام اولين سوره قرآن كريم است كه بر قلب مبارك پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل شده است . « 3 » و موضوع بسيار جالب اين است كه در عين فراگيرى جهل و نادانى در محيط حجاز و با توجه به اينكه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درس نخوانده بود ، اين آيات شريفه ابتدا از تكامل جسم انسان از يك موجود بىارزش مانند « علقه » خبر مىدهد .
به عقيده برخى از محققين ، هدف از آغاز نزول وحى با سورهاى به نام علق ، برانگيختن عقول است به اين معنى كه تدبر در جسم انسانى كه به مرحله رشد و تكامل رسيده ، در حالى كه از علق و ماء مهين خلق شده است بايد عقلهايى را برانگيزد كه انسانها همواره به آن مباهات و افتخار كردهاند و نيز هشدار دهد كه آيا واقعا آفريننده اين عقلها خودشان هستند « 4 » .
علق در لغت :
هامش
( 1 ) . غافر ( 40 ) ، آيه 67
( 2 ) . قيامت ( 75 ) ، آيات 37 - 38
( 3 ) . تفسير الميزان ، ج 2 ، ص 546 ، و تفسير نمونه ، ج 27 ، ص 149 و . . .
( 4 ) . نظرات جديده فى القرآن المعجز ، ص ، 81