اكنون ما مىخواهيم اين دو دارو ، يعنى ، آسپيرين و ساليسيلات دوسود را با پوست بيد از نظر خواص درمانبخش و سود و زيانى كه براى بشريت دارند ، بسنجيم ولى قبلا بايد يادآور شويم كه روشن شدن اين موضوع بهمنزله كليد حل معماى لاينحل همه داروها خواهد بود . همچنان كه اگر اسرار درونى اتم ، فقط يك اتم ( يعنى آن جزء بىنهايت كوچك و ناچيز از ماده كه در حساب نمىآيد ) كشف شود ، در حقيقت ، اسرار همه كائنات كشف شده است . پس موضوع فقط مربوط به مقايسه بين پوست بيد و آسپيرين يا ساليسيلات دوسود نيست بلكه اگر اين مقايسه آنطور كه بايد و شايد به عمل آيد ، راه براى ارزشيابى كليه گياهان دارويى باز خواهد شد .
مىگويند دنياى امروز ، دنياى منطق و براهين عقلى و استدلالات علمى است . اگر در دوران جاهليت عرب ، يا در ميان اقوام نيمهوحشى جنگلهاى آفريقاى مركزى ، افراد هر قبيله ايمان راسخ و محكمى به رئيس قبيله خود يا جادوگر قبيله داشتند و هرچه آنها مىگفتند . بدون چونوچرا و از روى تعصب مىپذيرفتند ( به علت همين تعصب جاهلانه و بدون منطق علم و عقل بوده است كه جنايتهاى هولناك و قتل عامهاى بزرگى در اثر اختلافات و دو دستگىهاى مذهبى و مسلكى در تاريخ گذشته بشر به وقوع پيوسته است ) ، امروز در دنياى متمدن كنونى چنين شهرت دارد كه ديگر از آن تعصبها اثرى نمانده است و دنياى امروز ، دنياى منطق و عقل است و تا مطلبى از روى دليل و برهان و مستندات علمى بر كسى معلوم نشود ، به آن ايمان پيدا نمىكند .
ولى با يك بررسى دقيق در جامعهشناسى و روانشناسى به اين نتيجه مىرسيم كه امروز گرچه دوران آن تعصبهاى وحشيانه سپرى شده است ، سادگى طبع غرايز فطرى بشر كه تغيير نكرده است . امروز نيز مانند هزاران سال پيش ، بلكه به مراتب بيش از زمانهاى قديم ، علل و عواملى در كليه جوامع بشرى وجود
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 311
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٣١١