از آنچه شرح داديم معلوم مىشود كه آرسنيك قدرت سرطانزايى دارد و به هيچ وجه نمىتوان وجود سرطانهاى آرسنيكى را كتمان كرد .
و سپس به تركيبات جيوه كه براى معالجه سيفليس بهكارمىرود پرداخته است و آن را نيز مولد سرطان مىداند و مىگويد :
در سال 1921 ، وان ديرشدن « 1 » در كنگرهء وين ، پزشكان را به وفور سرطان در ضايعات استوماتيت مركوريل ( ورم مخاط دهان كه ضمن معالجهء سيفليس با جيوه به وجود مىآيد ) متوجه ساخته و چند گزارش جالب توجه بيان كرده است .
بالاخره ، بيسموت را نيز كه يكى ديگر از داروهاى ضد سيفليسى است در بسيارى از موارد مولد سرطان مىداند .
متأسفانه ، امروزه كمتر كسى پيدا مىشود كه به عمق قضايا فرورود و حوادث و وقايع را تجزيه و تحليل كند ، زيرا تمدن جديد در همه عدم مسئوليت تلقين مىكند و كسى معمولا به سرنوشت جامعه نمىانديشد و لذا خوب و بد قضايا را مورد مطالعه قرار نمىدهد .
در خاتمهء اين بحث مفصّل ، بايد عرض كنم كه آدمى با نيروى عقل و علم و پشتكار خود موفق شده است حيوانات درنده و خونخوار را رام كند و گربه را طورى تربيت كند كه با موش بازى كرده ولى كوچكترين گزندى به آن نرساند ، تا آنجا كه موش طورى جسور شود كه از سر و گوش گربه هم بالا رود اما همين بشر عاقل و دانشمند ، به هيچ وجه موفق نشده است جلوى شهوات بىپايان خود را بگيرد و بر تمايلات حيوانى و بهيمى خود لگام بزند . بلكه برعكس ، هر قدر تمدن بشر بالاتر مىرود موازين اخلاقى تنزل مىكند و افسار گسيختگى بيشتر مىشود و فضيلت و تقوى و ملكات فاضلهء انسانى در زمره اوهام و خرافات تلقى مىشود و امرى مسخره و پوچ به حساب مىآيد و
هامش
( 1 ) .Van Direysden