آورند . به واسطهء قدرت تكثير ، اختلاف نوع ، خواص و مدت ضايعاتى كه در دستگاه گردش خون ، غدد مترشحه داخلى ، دستگاه همولنفوپوئيتيك و مراكز عصبى ارگانوژتاتيو ايجاد مىكنند ، ترپونم پاليدم ( نام ميكروب سيفليس است ) را مىتوان يكى از عوامل خيلى فعال سرطانها انگاشت .
در علم الامراض انسانى هيچ عامل بيمارىزايى را نمىشناسيم كه به اندازهء ترپونم بتواند زمينهء مساعدى براى توليد سرطان به وجود آورد ، چه در كليهء اعضا و دستگاههاى بدن كه در تنظيم متابوليسم بدن دخالت دارند تأثير مىبخشد و كار آنها را مختل مىسازد و بالنتيجه راه را براى پيدايش سرطان باز مىكند . انتشار و سرايت بىحد و اندازهء سيفليس در دنياى كنونى كه از مظاهر برجسته تمدن و تجدد و خودسرى و بىعفتى و بىبندوبارىهاى زندگى امروزه است نه تنها مهمترين عامل پيدايش و ازدياد سرطان به شمار مىرود ، بلكه داروهايى هم كه اكنون براى معالجه سيفليس به كار مىبرند ، خود مولد سرطان هستند .
در كتاب سرطانشناسى ، صفحه 401 با عنوان « داروهاى ضد سيفليسى هم در ايجاد سرطان مؤثرند » مىنويسد :
غير از عوامل داخلى ، عوامل ديگرى هم مانند مواد شيميايى كه خاصيت سرطانزايى آنها بهطور تجربى ثابت شده است ، به سبب توليد كردن آشفتگىهاى موضعى و همگانى در پيدايش سرطان مؤثرند .
مخصوصا درمان ضد سيفليسى در مبتلايان به سيفليس حالت هومورى ( خلطى ) مخصوصى ايجاد مىكند و اين حالت در ظهور بعضى سرطانها تأثير بسزايى دارد . بهطور كلى داروهايى كه در درمان سيفليس به كار مىبرند هريك سبب اختلالاتى در بدن مىشوند .
مؤلف كتاب ابتدا از آرسنيك ، كه يكى از داروهاى ضد سيفليسى كنونى مىباشد شروع كرده و پس از شرح تجربياتى كه دانشمندان در حيوانات كردهاند چنين نتيجه مىگيرد :
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 283
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٢٨٣