صلاحيتدار را توأما تحت تأثير قرار نمىدادند ، غير ممكن بود تا اين اندازه هم موفقيت حاصل شود . با اين حال ، قدر مسلّم اين است كه اكنون نيز هرجا كه پاى مصالح شخصى ارباب منافع مزبور در كار باشد ، خلافكارى و گريز از قانون امرى سهل است و طبق اين اطلاعات بهدست آمده ، هنوز هم نان شيميايى در كشورهاى اروپا رواج دارد .
اينكه ما مىگوييم اروپاييان به واسطهء غوطهور شدن در مظاهر تمدن جديد ، به خود مغرور شده و به دستورهاى ابن سينا و ساير اطباى قديم اعتنا نكرده و بر اثر انحرافاتى كه پيدا كردهاند افراد بشر را دچار بيمارىهايى مىكنند ، يكى از غرضهاى اصلى ما همين بيمارىهايى است كه امروزه در اثر سوءتغذيه در جوامع كنونى به وفور ديده مىشود .
نتيجه : از آنچه تاكنون ، دربارهء نان گفتيم ، بهطور كلى ، معلوم شد كه نانهاى سابق به مراتب سالمتر از نانهاى فعلى بوده است و طبق اعتراف خود دانشمندان اروپا هر تغييرى كه تاكنون براى تهيه نان در گندم ، آرد ، خمير و پخت نان دادهاند همه به ضرر افراد بشر تمام مىشود و انواع بيمارىها در مردم بهوجود آورده است و بالاخره ، لاسابلير ، غذاشناس معروف فرانسوى ، در دايرة المعارف تغذيه ، راجع به نانهاى امروزى بهطور خلاصه مىنويسد :
در حقيقت ، ترقيات تكنيك و صنعت و علم و تغييرات اقتصادى و اجتماعى ، طرز تهيه نان را كه طى قرنهاى متمادى ، بهتدريج تكميل شده بود ، امروزه به كلى تغيير داده است ؛ نتيجه اينكه ارزش غذايى نانهاى امروز مسلّما خيلى كمتر از نانهاى سابق مىباشد زيرا بهطور ماشينى و اتوماتيك با آردى كه فاقد ماده حياتى است ساخته شده و يك سلسله دقائق فنى كه نانواهاى قديم از آن اطلاع داشتند امروزه در نظر گرفته نشده است . براى رفع اين نقص چاره منحصر به فرد اين است كه يك مكتب نانوايى تأسيس شود .
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 231
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٢٣١