و تلقيح مىنمايد ( مكسهاى خراج ) خلاصه در قسم دويّم بجاى سمّ غير مسرى مادّهء سمّيه مسريه قائممقام مىكردد كه بالاصاله سمّى و هزار درجه مهلكتر از قسم اول مىباشد زيرا كه تاثيرش به هيچ وجه ربطى به مقدار مادّهء ان ندارد و عشر قطرهء لعاب دهن سك هار مانند مقادير عمدهء ان موجب سرايت هارى و هلاكت مىشود و بوساطت اين اختلاف بين سموم غير مسريه و مسريه معالجهء انها اهميّت عمده پيدا مىكند و در تمام مسموميّتهاى از سموم مسريه هارى بمناسب كثرت وقوع و شدّت تاثير خطيرتر مىباشد
فصل اوّل در سموم مسريه
هارى -
هيچوقت اين مرض بنفسه موجود نكردد مكر در سك و كربه و حيواناتى كه از اين نوعاند ولى در ساير حيوانات و انسان هميشه بايد بوساطت سرايت و انتقال حادث كردد و نتيجهء تلقيح لعاب دهن حيوان هارّ شود ضمنا بايد دانست كه براى سرايت سمّ كزيدن حيوان ضرورت ندارد بلكه اندك خراشى هم براى نفوذ لعاب دهن حيوان هار در خون كفايت مىكند و چون اكثر اوقات سك اسباب اين تلقيح مىكردد لهذا مناسب چنانست كه صفات و رفتار آن را در هنكام هارى به خوبى مطلع شويم بنابراين كوئيم
عمدهء خطاى شايعى كه موجب خطرى عظيم كرديده اعتقاد غير صحيح عوام مىباشد كه مىكويند هارى بدون علائم مشهودهء كه حملات غضبيّه و ميل بكزيدن