و از خستكى كاسته كردد مانند وقتىكه عضله لاينقطع در عمل باشد ان وقت احساس تمدّد و سنكينى و عسر حركت نموده ديكر بقوّت و سرعت حالت طبيعى منقبض نكردد و اين حالت نتيجهء اجتماع محصولات اسيدى ( اسيد لاكتيك و فسفات اسيد دوسديوم و انيدريد كربنيك ) در عضله مىباشد كه در حالت طبيعى بوساطت خون جذب و دفع مىكردند و لهذا خستكى حاصل نشود مكر وقتىكه شدّت و تعدّد انقباضات ماهيچه مورث فرط محصولات اسيدى كردد و بدان واسطه تحريكپذيرى عضله و مطاوعة ان نقصان نمايد و انقباضات و تكان ماهيچه ضعيف و بطئ كردد
عضلات مانند تمام اعضاء از بيعملى كوچك شده و نقصان حجم پيدا مىكنند و بالعكس از ورزش بر حجم و قوّت تغذيهء خود مىافزايند و بايد دانست كه حالت سكون و عمل عضلات در دوران دم مداخلهء تامّه دارد چنان كه از تجارب عمده معلوم كرديده كه درصورتىكه ماهيچه سكون پيدا كند خونى كه از آن عبور مىنمايد صفاتش تغيير نكند يعنى شريانى و با اكسيژن و قرمز باقى ماند و اكر بر خلاف ماهيچه عمل نمايد خون اكسيژن بدان داده و انيدريد كربنيك آن را اخذ نموده كاملا وريدى خارج شود و اين عمل عمده در تمام فيزيولژى حركتى اصالت دارد و بايد مبناى قوانين حفظ صحّتيّهء باشد كه ما بمناسبت ورزش متعرض خواهيم شد و هميشه بايد ملتفت بود كه
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٩٠