و در شتا كثير المقدار و قوى الغلظ و المتانة
چهارم آنكه غذا موافق عادت و قوت باشد
در كميت و كيفيت و وقت و دفعات پس اول آنكه شخصى كه معتاد به تناول قليلست به تناول كثير مضرت كشد و كذا بالعكس و ثانى آنكه شخصى كه معتاد به تناول اغذيهء حاره است به تناول اغذيهء بارده مضرت كشد و كذا بالعكس ثالث آنكه اگر عادت خوردن غذا اول روز داشته باشد بتاخر آن ضرر كشد و كذا بالعكس رابع آنكه اگر عادت خوردن يك دفعه داشته باشد به تناول غذاى دو دفعه متضرر شود و كذا بالعكس اما رعايت قوت تنها در كميت غذاست پس اگر قوت قوى باشد شخص صاحب قوت مذكوره غذاى كثير المقدار بمرتبهء واحد تناول كند الا نه بكثرت به حدى كه ثقل و تمدد سراسيف و طعم در جشا آورد و شخصى كه قوت آن ضعيف بود حسب عادت بدفعات موافق تحمل قوت خورده باشد و گفتهاند كه هر آنكس كه عقب تناول غذا او را حرارت عارض شود لائق اوست كه اندكاندك تناول كرده باشد
پنجم آنكه غذا موافق طبيعت باشد
پس غذا موافق طبيعت آنست كه لذيذ جيد الجوهر باشد و اگر ميلان طبيعت جانب غذاى لذيذ غير جيد الجوهر باشد هم جائزست كه صلاح رداءت آن باشتمال معده و قوت ماسكه بر ان وجودت هضم مىشود ليكن لائقست كه غذاى لذيذ صالح الجوهر باشد كه از ان اخلاط رديه بمرور ايام متولد نشود و اين براى آنست كه اعضاى رئيسه سالم و موافق در مزاج باشند و اگر باشند بعضى آن شديد الحرارت و بعضى آن شديد البرودت غذاى لذيذ يكى را موافق خواهد شد و ديگرى را مضر پس ساقط از اعتبار شود
ششم در تناول غذا باعتبار اشتهاى صادق نه بدون آن
و حكم باز كشيدن دست از ان مىبايد كه وقت تناول غذا باعتبار اشتهاى صادق باشد نه بدون آن و نه باشتهاى كاذب كه خوردن بدون اشتها و باشتهاى كاذب و قبل از تمامى هضم حكم ادخال دارد و بر اشتهاى صادق طعام زود بايد خورد كه در تاخير آن معده رطوبات بدن را انجذاب كند و آن صفرا و رطوبات مائيه بود پس اگر بسبب لطافت نافذ اعضا شود اعضا آن را قبول نكند و برودت و رطوبت بر مزاج افزايد و اگر معده حار باشد رطوبات مذكوره چون صديد شوند و ضعف و ارخاى معده حادث شود و چون غذا تناول كنند واجبست كه هنوز ثلث اشتها باقى باشد كه دست از غذا بازكشند اگرچه غذا لذيذ و مالوف طبع باشد كه شكم سير خوردن مضر و مضعف هضمست و حكماى هند مبالغه كردهاند كه حافظ صحت چون صباح از خواب برخيزد سه لقمه نان خشك و يا سفوفى كه از نخود بريان باشد و غيره قدرى بخورد و بعد از ان بمهمات اشتغال نمايد
هفتم در حكم سكون و حركتپس از تناول غذا
بدانند كه سكون بعد تناول غذا واجبست كه معين بر هضم تام باشد و حركت خفيف بر طعام هم معين استقرار غذا