باب ششم در تدبير جمعى كه بسيار لاغر باشند
بدان كه كسانى كه هزال و لاغرى دارند هميشه در معرض آفات كليهاند و مستعد حدوث امراض رديهء عسر العلاج بلكه ممتنع العلاج از قبيل سل و دق و ذات الجنب و ذات الريه و تواتر نزلات و سرفه ؛ زيرا به واسطهء نبودن گوشت كه وقايهء عظيم است در بدن به زودى از كيفيات اربعه كه حرارت و برودت و رطوبت و يبوست باشد متأذى مىشوند و از طول توقف در حمام متأثر مىگردند . به هيچ وجه طاقت صدمات ندارند و اكثر اوقات لاغران ، تندخلق و با غضب مىباشند و فى الحقيقه تسمين ابدان مهزولين اهم از لاغر كردن فربه است زيرا كه حيات و زندگى به رطوبت است و بدن لاغر غير از استخوان و پوست و قليل لحمى چيزى ندارد .
در اين صورت بايد تدابير نمايند كه باعث سمن و فربهى به حد اعتدال شود و او آن است كه سكون و راحت و آسايش زياده نمايند و از حركت و رياضت و هم و غم و جماع اجتناب و احتراز نمايند و از اغذيه آنچه ترطيب نمايد مثل گوشت گوساله و بزغاله و كلهپاچه و هريسها و ماهى تازه و حريره « 1 » از آرد « 2 » برنج يا نشاسته و شير و روغن كنجد طبخ داده ، ميل نمايند و بايد هر روز بعد از انقضاى دو ساعت از خوردن غذا به حمام مرطب روند و قبل از رفتن در آب ، او « 3 » را به ملايمت بمالند تا آنكه جلد آنها اندك سرخ شود بعد بمالند در بدن زفت را ، پس از ماليدن زفت باز آنها را دلك نمايند ، بعد از آن بدن را بشورند و در وقت بيرون آمدن تدهين نمايند تمامت بدن را به مثل روغن بنفشه بادام يا « 4 » روغن تخم كدو و بعد از خروج از حمام پياله شير نيز
هامش
( 1 ) . الف : خربزه
( 2 ) . ب : - آرد
( 3 ) . ب : آنها
( 4 ) . ب : با