و ماء الشعير و آب خرفه و آب عصى الراعى بنوشند پس اگر ساكن نشود محاجم به شرط بر ذكر نهند و يا زلو بر آن چسپانند .
جرجانى و ايلاقى مىنويسند كه چون علاج فريسموس به زودى نكنند قضيب بزرگتر مىشود و اختلاج مىكند و ايستاده ماند و ادعيهء متمدد گردد و آماس گرم پديد آيد و زود بكشد و علاجش اين است كه رگ هفت اندام و صافن زنند و قى فرمايند .
و اگر حاجت تليين طبع بود بنفشهء خشك در جلاب يا آب لبلاب و آب عنب الثلب و طبيخ پر سياوشان و خيارشنبر دهند و به ماء الشعير كه در آن سپستان و خطمى و آلوسياه پخته باشند به روغن بنفشه و شكر حقنه كنند و ضماد از آرد جو و خطمى و آب گشنيز سبز و آب برگ عنب الثعلب سود دارد و مرداسنگ و سفيدآب و قيموليا و گل ارمنى با سركه و گلاب طلا كردن نافع بود و كشكاب و آب انار و شربت بنفشه و شربت نيلوفر و شربت عناب دهند و بر كمرگاه و باطن ران حجامت كنند و ويوخه بچسبانند .
و اگر صاحب مرض جوان باشد يك طسوج يا نيم دانگ كافور بدهند و از مزورات اسفاناخ و نيشوق و آلو به روغن بادام غذا سازند .
خجندى گويد كه اين از امراض تمددى است و كسى را كه تشنج در ابتداى اين مرض عارض شود و شكم منتفح گردد و عرق سرد آيد دفعة بميرد پس بعد فصد و تليين طبيعت و اضمدهء بارد سكنجبين به شيرهء خرفه دهند و اغذيهء بارد مثل ماء الشعير يا ماش به شيرهء مغز بادام يا كدو و اسفاناخ ترش كرده يا بدون ترشى بخورانند .
غديوط
بعضى گويند كه اين مرض را غديطه و صاحب او را غديوط گويند و آن است كه چون جماع كند وقت انزال براز او بيرون آيد و مقعد او ضبط نتواند كرد و سبب آن استرخاى اعصاب و عضلات مقعد و تحليل روح بود و گاهى اين مرض زنان را نيز عارض شود و بيشتر كسانى را افتد كه شغل بسيار به جماع دارند و لذت بسيار از آن يابند و منى و خون ايشان در غايت رقت و حدت بود و نزد انزال بسيار سست شوند و حالتى مثل غشى ظاهر گردد و اكثر ايشان مترهل الا بدان و متخلخل باشند .
علاج
در حالت خلاى معده جماع نمايند و تا براز نكنند به جماع مشغول نشوند و گل ارمنى و مصطكى و كندر و گلنار و مانند آن ادويهء قابضه در رب به و شربت انار شيرين آميخته بخورند و از همين ادويه شياف ساخته بر دارند .
و ايضا هر صباح قرص گلنار خوردن و آخر روز به قدر يك مثقال مقرح ياقوتى با گلاب و عرق بيدمشك ميل نمودن مجرب است و اغذيهء قابضه حابس شكم مثل قليههاى خشك مبرز به زيره و گوشت و كبك و تيهو و كردناج و برنج بريان به اندك روغن پخته تناول كنند .
بوعلى مىنويسد بايد كه مراهم و اضمدهء قابضهء مقويه عضل مقعد مثل روغن ناردين خاصهء و روغن سرو و روغن الهل استعمال كنند و اين مرهم نيكو است كهربا و اقاقيا و سوسن خشك و گلنار سائيده به روغن سفرجل و روغن حنا مرهم ساخته دائم بر عضل مقعد استعمال نمايند و حمولات حابسه و خصوصاً هنگام جماع به عمل آرند مثل آنكه شافه از رامك و مازو و كندر و گلنار بردارند .
و ايضا ادهان قابضه حمول كنند و آنكه گويند كه اجادت و تبريد و تلطيف اغذيهء ايشان كنند امرى است كه آن را در اين معنى مدخلى نيست يا رب كه از آن مراد به اغذيهء قابضه باشد كه ايشان را مىخورانند و همچنين حقنههاى چرب بارد كه براى اين ذكر مىكنند نزد من در آن فائده اين است بلكه واجب است كه همگى عنايت به تدبيرى كه گفتيم و به كسر مدت منى و تقويت قلوب و ادمغهء ايشان مصروف دارند .
ابن الياس گويد كه هر صبح شربت به ده درم با يك مثقال اين قرص بدهند گلنار گل ارمنى اقاقيا حب الآس هر واحد سه درم صندل سفيد نيم درم صمغ عربى كندر هر واحد دو درم كوفته بيخته به آب سيب سرشته قرص سازند .
و ايضا هر صباح جلابى از شربت سيب و يا از شربت حماض يا ريباس ده درم به گلاب ده درم و مفرح ياقوتى مثقال بدهند و غذا مزورهء زرشك يا سماق يا انار دانه به لحوم تيهو و دراح بخورانند و اين شياف بردارند گلنار رامك اقاقيا گل ارمنى مساوى كوفته بيخته به آب مورد تر سرشته شياف سازند .
و چون ارادهء مجامعت كنند آن روز دو سه مرتبه در آب سرد در آيند پس جماع نمايند .
صاحب ترويح گويند كه بعد تبرز و تنقيهء امعاى مستقيم به فتائل يا حقنهها جماع كنند و اين فتيله نافع اين مرض است اقاقيا رامك گلنار كندر صمغ عربى هر واحد يك جزو سائيده حمولات مثل خستهء خرما ساخته بردارند و در اكثر ايام تعاهد حمول روغن ناردين و مالش آن نمايند و اين فتيله نيز مفيد گل ارمنى مازو گلنار اقاقيا كهربا هر يك يك جزو به آب آس سرشته استعمال كنند .
و گويند كه اگر قطعهء برف در دبر بردارند اين علت را نفع كند و اجادت اغذيه بنا بر تقويت و اصلاح اعصاب و تبريد اغذيه از جهت تكسير حدت منى و تقليل تحليل بدن و بنا بر تغليظ روح