سبب تبخير نفخ حرارت بود مبردات مثل شيرهء تخم خرفه و كاهو و كاسنى به رب به بنوشند .
و اگر از ضعف حرارت و كثرت رطوبت باشد مجففات محللهى رياح كه مذكور شد بدهند .
و اگر از كثرت سودا بود تنقيهى آن به فصد و مسهل سودا نمايند
اقوال مهره :
[ سويدى ]
سويدى مىنويسد كه شرب كشت بر كشت كه آن را سواد الهند گويند و كذا به طبيخ اخضر در قطع باه مجرب من است و دوام اكل طرخون و تخم فرنجمشك و بقلهى يمانى و سرمق و كاسنى و زوفرا كه آن خرا است يك درم و عناب و كدو و ماش و گشنيز به شكر و نقوع آن و حب كاكنج و بيخ سوسن و تخم فنجنكشت بريان و بقلهى خرفه و تخم آن و بيخ نيلوفر دو درم به شربت خشخاش و عدس مطبوخ به سركه و نقوع آن با تخم كاهو سوده پاشيده و قوت شامى و فلفل و عنب الثعلب و حماض سواقى و آرد بلوط و سركه و شرب آب سرد ناشتا و شرب و شم كافور و فرش گل سرخ و برگ فنجنكشت و شم ثمر آن و برگ و گل آن و ضماد طباشير و شوكران و شرب آب در كوزهى صافن و براى زنان شرب خون خفاش و خواب بر برگ ترب هر واحد قاطع باه است و صوم و استفراغات و خواب بر جانب راست و بر اقطاع جلود و حمل رصاض سيما بستن آن بر پشت و نشستن بر سنگ نيز از قواطع شهوت نوشتهاند
[ صاحب گنج بادآورد ]
صاحب گنج بادآورد نوشته كه اگر درخت كيله را كاواك كرده سييارى چهاليه چند عدد و در آن نهند و بعد دو هفته برآورده بخورانند كثرت شهوت مرد و زن هر دو را نفع مىدهد و كذا نوشانيدن آب كيله بر نهار به قدر يك فلوس تا سه روز و كذا شبنم درخت نخود همان قدر و كذا تخم ده برگه كوفته بيخته نيم دام نبات برابر تا يك هفته و ده برگه قسمى از گل صد برگ است و كذا شب يمانى بريان يك ماشه در شربت يك پيالهى آب سرد و سه توله نبات آميخته نوشيدن در سه روز عظيم الأثر است خصوص در زنان و كذا خوردن قليهى خطاطيف .
[ شيخ ]
شيخ مىفرمايد كه كثرت شهوت اگر با قوت بدن و دمويت و صحت مزاج و سن جوانى و اقتدار او بر باه به غير استعقاب ضعف باشد پس واجب نيست كه به تدبير و كسر او مشغول شوند بهر آن كه در كسر او ايهان مزاج و انهاك قوت است مگر در شدت ضرورت و بدان كه تولد منى مقوى قلب و بدن است و قلت تولد آن مفسد رنگ مضعف ذكر و الفت پس اگر از اين تخلخل بدن و سهولت عرق به هم رسد رياضت استعدادى و استحمام به آب سرد اگر ممكن باشد استعمال نمايند و واجب است كسر شهوتى كه به سبب فرط امتلا از حرارت يا رطوبت باشد پس تعديل به استفراغ كنند مثلًا آنچه از امتلاى حار بود علاجش فصد و تخفيف غذا و تناول مبردات است و آنچه از امتلاى رطب بود علاج او ايراد مجففات حارهى منى مع ادويهى مهبى بهر ايصال ادويه به سوى اوعيه بود و آنچه از حدت منى باشد علاج آن تعديل اخلاط و تبريد آن به تناول مثل كاهو و خرفه و تخم آن و كاسنى و كدو و خيار و فواكه و گشنيز رطب و تضميد به مثل نيلوفر و طحلب و قيروطيات معمول از روغنهاى بارد و به عصارهى نى رطب و كافور طلاءً و شرباً استعمال صفحه اسرب بر پشت و شرب آب سرد و خواب بر فرش كتان و مانند آن و غذا از عدس و خرفه و كسى كه قوى الهضم باشد از قريص بطون سازند و آنچه از كثرت تولد منى باشد علاج او نيز تبريد ادعيهى منى است بدانچه مذكور شد از مبردات و آنچه از حكه و بثور باشد علاجش فصد و اسهال مادهى حار و تعديل مزاج و اطليهى مبردهى مذكوره بود و گاهى حاجت به معجدرات و طلا به مثل بيخ و برگ شوكران و شستن در آب سرد بسيار افتد و آنچه از منفخات بود علاجش مبردات است اگر حرارت شديد باشد حتى كه حرارت منفخه را ساكن كند و يا مجففات به قوت محللات رياح اگر با برودت شديد باشد و استفراغ سودا از ايشان اگر سوداوى باشد .
مجففات منى بارد عدس و آب او خصوصاً مطبوخ به شهدانج و اگرچه شهدانج حار است و نيلوفر گشنيز و تخم خرفه و آب نى تازه و آب دوغ بسيار ترش و آرد بلوط و سركه و شهدانج و تخم كاهو گاهى قطع باه كنند اگر كثرت آن نمايند و از ادهان زيت مقلل منى است و تضميد به طحلب حشيشهى شوكران و بنج و غير آن بر خصيتين و مقعد و همچنين تلطيخ به سفيداب مغسول و مرداسنگ و قيموليا و سركه .
و ايضا اين مركب مبرد بگيرند تخم كاهو و بزر البنج و تخم خيار و اسپغول و تخم كاسنى و گشنيز خشك و گل نيلوفر خشك و همه را سواى اسپغول بكوبند و سفوف سازند و آنچه مجربين تجربهى آن كردهاند اين است كه مشى به موزه اسقاط شهوت جماع كند
مجففات منى حار شونيز بريان و غير بريان و تخم سداب و تخم فنجنكشت و پودينه و فرفيون و حندقوقى و خرا و مرد ؟ سفيد و زيره و از مركبات كمونى بسيار مجفف منى است .
و اگر صاحب او محرور باشد يا سركه بخورانند و اين مركب جيد است مغز چلغوزهى مقشر بريان و مقل هر واحد دو درم گلنار و گل سرخ هر واحد پنج درم تخم سداب هفت درم تخم فنجنكشت پنج درم كوفته بيخته به كار برند و غرض در ادخال چلغوزه ايصال ساير ادويه است