مقدمه : ضرورت علم به دانش « حفظ الصحة »
صحت بدن انسان ، كمال آن است و با بقاى آن است كه امور متعلقهء به انسان انجام مىپذيرد ؛ همچنانكه با زوال صحت و استيلاى مرض ، امور متعلقهء ايشان ، مختلّ و مهمل مىگردد . بنابراين ، حفظ صحت و برگرداندن صحت زايله ، به حكم بديهى عقل و دستور مطاع شرع ، واجب است و براى همين هم - چنان كه در مدخل تذكر دادهايم - يكى از دو بخش كلى دانش طب را « حفظ صحت » تشكيل مىدهد .
براساس حكمت نافذهء پروردگار عالم ، تمام مخلوقات صاحب نفس ، طبيعتشان حافظ صحت ايشان است و به حكم غرايز و نهادههاى فطرى ، به تحصيل منافع و دفع مضارّ طبيعت خودشان همت مىگمارند ؛ بنابراين ، آنچه از دانش « حفظ الصحة » متوقع است ، در مرحلهء اول ، همان تقويت طبيعت به عنوان حافظ سرشتى صحت و در مرحلهء دوم ، اعانت طبيعت در دفع مضرتها است .
اكنون كه افقهاى آگاهى از محتوا و مقصد اين دانش تا حدودى فراروى ما گشوده شده ، با استعانت از خداى متعال ، سخن را در دو بخش مذكور ، آغاز مىكنيم : بخش اول ، تقويت طبيعت ؛ بخش دوم ، اعانت طبيعت در دفع موذىها .