گشته باشد ، بايد حجامت كنند : محجمه را بر روى جانب عقب ساقين پا - يعنى اطراف عرق النسا - بچسبانند و وقتى بادكش كردند ، مىتوانند تيغ بزنند ؛ امّا بهتر اين است كه از هشت تا بيست عدد زالو استفاده كنند ؛ چون زدن تيغ گرچه عميق باشد خونى را كه كفايت كند بيرون نمىآورد ؛ مخصوصا اگر پاها سرد باشد ولى با زالو افكندن بهتر خون برمىآيد .
تسكين قىء و اسهال :
اگر قىء تاكنون ساكن نشده باشد و يا اسهال به همان اشتداد باشد ، لعاب اسفرزه و عرق نعناع شيرين و آب نعناعتر و پودينهءتر با عرق بهار نارنج در تسكين قىء بسيار خوب است ؛ همچنين جهت تسكين قىء و اسهال ، آشاميدن شربت بيدمشك و قند به اضافهء تخم ريحان و فرنجشك ، يا پالودهء سيب - و در صورت بىحالى ، با دو سه نخود تا نيم مثقال « ترياق فاروق » و يا « مثروديطوس » - خوب است . همچنين ، « برشعثا » و « فلونياى رومى » و « فلونياى فارسى » نيز در احتباس قى و اسهال قوى الاثر هستند .
جهت سردى دست و پايش ، بايد دست و پاى او را در آب داغ ، خصوصا آب مطبوخ اكليل الملك و بابونه و پودنه و نمك ، بگذارند . و براى تسكين تمدد پاها ، ماليدن آنها با اضمدهء روغن كرچك و نمك و زنجبيل و خردل گرم كرده و ماليدن به قوتى كه دردآور باشد ، رافع تمدد و باعث گرم شدن اطراف است .
امّا اگر اين تنقيهها و حابسات در روز دوم هم نتوانند قى و اسهال را بند كنند ، حالا چه عوارضى اشدّ از قبلا داشته باشند يا اخف يا مساوى ، بايد دوباره به تنقيهيى اساسى دست زد كه در ضمن آن قىء و اسهال هم حبس شوند .
جهت اين مقصود بايد دو پياله از مشروبى كه از يك مثقال الى دو مثقال و نيم از افسنتين ، ورق گل سرخ و تخم كاسنى و زنيان كه نيمكوفته در سه پياله عرق كاسنى يا شاهتره يا نيلوفر جوشانيده باشند تهيه كرده و آن را دو قسمت كنند ، نصف آن را بعد از آنكه تازه قىء كرده باشد با قليلى نبات يا قند بياشامد و ماليدنى فم معده و سينه را - كه قبلا ذكر شد - بمالند و منتظر بمانند ؛ اگر تا يك