تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣
وانكنند مگر آنكه از بستن آن درد شديد و خارش پيدا شود بكشايند و آب گرم بر ان ريزند و بعد از يك ساعت باز عصابه را در گلاب و سركه و روغن گل تر كرده بربندند و ضماد عدس ضماد كنند و غذائ لزجه مانند هريسه و تخم‌مرغ خورند و اگر با كسر ورم هم باشد صندل به آب كشنيز سبز و آب كاسنى سبز و طلاى نرد طلا كنند و اگر خون از ان جارى باشد دم الاخوين و كندر سائيده بر ان پاشند و ذرور صبر هم استعمال كنند و اگر با كسر الم هم باشد بايد كه تسكين الم بدانچه در جراحت مذكور شد نمايند و

تعقد و صلابت

كه بعد انجبار استخوان باشد اگر تازه باشد بايد كه قطع سرب را بر ان نهند و از رفاده محكم بندند و اگر كهنه باشد پس بايد كه از شحوم و امخاخ و ادهان و قيروطيات ملائم كنند

خلع

آنست كه مفصل از جاى خود بيرون آيد بايد كه مفصل را بملايمت بر جاى او آرند بعد از ان تسكين درد و ازالت ورم كنند

وثى

آنست كه مفصل از جاى خود برود اما بيرون نيايد

وهن

عبارت است از اذيتى كه به استخوان و گوشت و مانند آن كه محيط مفصل است لاحق شود بىآنكه مفصل از جاى خود بلغزد علاج همه آنست كه عضو را برفق بمالند و طلاى مغاث طلا كنند و اگر به آن ورم باشد فصد كنند و ضمادى كه در ضربه گذشت ضماد كنند

مقام در تدبير سموم مشروبه و ملذوعه

كه مشهوراند و آن بر دو محل است

محل اول در سموم مشروبه

اما مشروب آنچه مشهور نباشد و يا آنچه مريض اظهار آن نه‌نمايد علاج آن از تدبير كلى كنند و آن اينست كه اگر سم از جمله مشروبه است در حالتى كه اندك تغير محسوس شود مىبايد كه از آب نيمگرم و روغن كنجد مكرر قى كند بعد از ان شير گاو و روغن گاو خورند و اگر از شير و روغن قى كنند نيز سزاوارست و منع خواب تا يك روز لازم است پس اگر سم گرم‌ست و اين از حرارت معده و امعا و تشنگى و خشكى دهن معلوم مىشود درين صورت لعاب اسپغول و شير تازه و دوغ گاو و روغن بادام و صندل و گلاب و بطيخ هندى و مانند آن هركدام كه باشد بر برف سرد كنند و بدهند و همچنين قرص كافور و مفرح بارد و آش جو بياشامند و حوالى دل و جگر اضمده بارده ضماد كنند و پارچه بگلاب و صندل تر كرده بر سينه گذارند و اگر بارد است و اين از بيحسى اعضا و سردى بدن