تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 252

مساهمون:

ص٢٥٢
رطوبت بيرون آيد علاج آن پنبه كهنه به شراب تر كنند و بشياف غرب بياميزند و در آن پر كنند و يا بگلاب و خاكستر چوب انگور بشويند و يا به آب دريا و آب صابون و زرنيخ و نوشادر بشويند و علاج غرب كنند و بيخ سوسن در آب سائيده در ناصور گذارند آن را مندمل كند و اگر مفيد نشود بشگافند و گوشت فاسد را زائل كنند بآهن و يا بادويه اكاله داغ كنند و يا مرهم مدمله نهند

طريق نهم در سقطه و ضربه

سقطه آنست كه شخصى بر چيزى بيفتد و ضربه آنست كه چيزى ديگر بر آن شخص افتد اگر تفرق اتصال و نزف دم و مانند آن نباشد بايد كه فصد از جانب مخالف كند و حجامت نمايد و از مثل مغاث گل ارمنى اقاقيا ورق سرو صبر و ماش مقشر كوفته بيخته به آب آس ضماد كند و اگر بسبب درد ورم گرم و تپ پيدا شود بعد از فصد نيم درم موميائى به آب گرم بخورند و ريوند چينى و فوة الصبغ و طين مختوم و لك منقى همراه آب نخود بخورد و گاو زبان با شربت سيب و قنداب و عرق گاو زبان نافع بود و ضماد فوفل ضماد كند و ماش و آرد نخود و عدس و زردى بيضه نيمبرشت غذا سازد و از گوشت و شراب پرهيز نمايد مگر آنكه ضعف باشد آن‌وقت شورباى چوجه مرغ بماش مناسب بود و اگر ضربه و سقطه بر سر رسد بعد از فصد تنقيه صفرا كند و سركه و گلاب و روغن گل را بر سر بمالد و طلاى آس طلا كنند و اگر بسبب ضربه نفث الدم حادث شود علاج نفث الدم كنند و روغن ديودار از تاليف حكيم على براى ضربه و سقطه و اندمال جراحات بىنظير است و اگر كسى را تازيانه زده باشند بايد كه اعضاى او را دلك كنند و خرقه كتان بگلاب و آب سرد تر كرده نهند و مرهم سفيدآب بمالند و بهتر آنست كه پوست گوسفند وقتىكه باز نموده باشند گرم‌گرم بر موضع ضربه نهند

كسر

تفرق الاتصال بود كه به استخوان حادث شود اگر استخوان پاره شده از گوشت جدا شده باشد علاج اول آن عضو را بملايمت بكشند و استخوان را برابر كنند و از عصابه موضع كسر را تا باعلى او بندند و از عصابه ديگر از موضع كسر تا باسفل آن و بالاى آن جبائر بندند بعد آن فصد و اسهال كنند و شورباى مرغ بدهند و يك مثقال گل ارمنى و نيم مثقال مومياى با جلّاب بدهند و عصابه را تا سه روز
مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 252 | محمد صادق على خان