و در زير آسمان گذارد و صبح اندكى افشرده آب زلال آن را باشربه مناسبه به كار برد و گاهى همراه قرص زرشك و قرص طباشير نيز استعمال كرده مىشود و گاهىست اين برآورده قرص ساخته داده مىآيد و دوائى كه بارها بتجربه درآمده بگير ؟ ؟ ؟ دست گلو هموزن آن طباشير سفيد هر دو را سفوف ساخته يك ماشه در تپ كه با سرما و لرزه شديد مىآيد بدهند روز اول بر طرف مىشود و اگر اين دوا با قرص طباشير سائيده يا خيسانيده يا جوشانيده دهد نفع بين مىكند و علاج تپ دموى بعد از فصد هفت اندام يا باسليق علاج تپ صفراوى كنند و گفتهاند كه چندان خون بگيرند كه مريض غش كند و در چنين تپ عرق آوردن نيز مفيد بود و تدبير معرقه آنست كه نى تازه و تر را كوفته بيفشارند و در ميان سر و كف پاى مريض طلا كنند و بدن را به پارچهها گرم دارند عرق بسيار خواهد آمد و آب گرم زير پشت داشتن نيز عرق مىآرد و پاشويه هم و تا كه منظور برآوردن عرق باشد بدن را نشف كرده باشند و خود را از پارچه پوشيده دارند و علاج تپ سوداوى بحسب غلبه خلط مانند علاج ماليخوليا بايد كرد و درين تپ بسيار پرهيز نكنند و در تپ ربع لازمه در هر حال فصد باسليق يا صافن واجب بود و در تپ سوداوى بعد از چهار روز كه ماده نضج يابد تنقيه كنند و درين تپ اكثر ضرر در طحال و تغير در حال كبد مىباشد و اين تپ در يك سال مىرود و اگر تدبير جيد و مناسب نبود تا دوازده سال طول مىكشد و در روز نوبت اين تپ غذا ندهند و در غير روز نوبت غذا مانند غذاى اصحا دهند ليكن مائل بترطيب باشد و تپ ربع مانند ماليخوليا بر دو طريق مىباشد يكى آنكه سبب آن سودائ طبعى باشد دوم آنكه سبب آن احتراق خلطى از اخلاط باشد و علاج قسم دوم مشترك باشد بعلاج سودا و علاج آن خلط كه از وى سودا حاصل شده چنانچه در ماليخوليا گفته شد و علاج ليفوريا و انفيالوس و ليلى و نهارى مثل علاج تپ بلغمى بود و علاج حمى غشى بوقت غش علاج غشى كنند و بعد از ان
مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 236
مساهمون: محمد صادق على خان
ص٢٣٦